OKIEM ETNOLOGA

EthnoNiewolnica — fot. Mariusz Raniszewski

Na zdję­ciu kamienna rzeźba Laza­rusa Taka­wiry „Kąpiąca się”. Jej wła­ści­cie­lem jest Dariusz Sko­nieczko, pra­cow­nik Działu Etno­gra­fii Poza­eu­ro­pej­skiej w naszym Muzeum. Rzeźba stała w hallu Muzeum, ale na czas remontu musiała się wynieść na dziedziniec :)

Namaste! fot. Magda Guziejko

Indie 2012 w obiek­ty­wie Magdy Guziejko: targ w Maj­su­rze i Radżasthan

Archiwalna czasoprzestrzeń: Turki wielkanocne

Zaczęło się w Rado­my­ślu nad Sanem. Histo­ria tej nie­ty­po­wej straży gro­bo­wej sięga ponoć czasu powrotu rado­my­skich miesz­czan z odsie­czy wie­deń­skiej. Jako, że ich wej­ście do mia­sta nastą­piło w Wielki Pią­tek, natych­miast skie­ro­wali swe kroki do kościoła aby objąć straż nad zło­żo­nym do grobu Chry­stu­so­wym cia­łem. Dla­tego ich kon­ty­nu­ato­rów nazy­wają Tur­kami. Tyle mówi legenda i trudno dziś dociec, do jakiego stop­nia jest ona wierna praw­dzie.  Fak­tem jest, że Turki wiel­ka­nocne stały się jed­nym  z bar­dziej malow­ni­czych zwy­cza­jów wiel­ka­noc­nych cha­rak­te­ry­styczny dla tere­nów połu­dniowo – wschod­niej Pol­ski.  Strój z cza­sem ewo­lu­ował do tego stop­nia, że o jego „turec­ko­ści” mogą świad­czyć tylko pewne mniej lub bar­dziej egzo­tyczne ele­menty – nakry­cie głowy, orien­talny krój spodni czy wygięta w łuk sza­bla. Parady Tur­ków na uli­cach Gro­dzi­ska Dol­nego, Woli Rze­czyc­kiej czy Rado­my­śla nad Sanem można obser­wo­wać już od Wiel­kiej Soboty. Peł­nią one wartę pod­czas świę­ce­nia ognia , masze­rują w Nie­dzielę Wiel­ka­nocną , a dowódca Tur­ków „basza” czę­stuje napo­jem wysko­ko­wym powsta­łym z mie­szanki wina, piwa i wódki zachę­ca­jąc prze­chod­niów do wspól­nego świętowania.

Na zdję­ciach: Turki z Rado­my­śla n. Sanem, Gro­dzi­ska Dol­nego, Woli Rze­czyc­kiej, lata 60. i 70. XX wieku. Wybór zdjęć: Joanna Bartuszek