Wycinanka streetartowa

fot. E.K-Roman

Spo­śród tysiąca zagad­nień zwią­za­nych ze street artem dla mnie naj­bar­dziej intry­gu­jący jest temat sza­blonu. Pyta­nie co się z nim dzieje, kiedy zosta­nie wyko­rzy­stany, zama­lo­wany, zużyty? Czy za każ­dym razem ląduje na śmiet­niku? A może, jak japoń­skie kata­gami, z cza­sem sta­nie się sztuką samą w sobie, inspi­ru­ją­cym przy­kła­dem wycię­tego pośred­nika, który z wie­kiem nabiera war­to­ści dzieła sztuki? Co jest dzie­łem sztuki, a co twór­czym narzę­dziem pracy? Gdzie jest ta wąska gra­nica zacie­ra­jąca się w mean­drach sztuki współczesnej?

…

Czy­taj całość »

Na marginesie wystawy „Stroje ludowe w Polsce”

Fot. J. Maj­cher, www.folkstar.pl

Kul­tura nosze­nia stroju odświęt­nego ode­szła wraz z ludźmi, któ­rzy go wytwa­rzali i przy­wdzie­wali. Ory­gi­nalny ubiór wiej­ski prze­trwał jedy­nie w kolek­cjach muze­al­nych i pry­wat­nych. W kilku regio­nach Pol­ski, przede wszyst­kim w regio­nie opo­czyń­skim, w Łowic­kiem, na Kur­piach, ele­menty lub kom­plety histo­rycz­nego stroju można jesz­cze spo­tkać w domach kon­ser­wa­tyw­nych gospo­dyń. Wbrew mnie­ma­niom nie­któ­rych etno­lo­gów żyją jesz­cze kobiety (nie są to twór­czy­nie ludowe, ani człon­ki­nie zespo­łów), które prze­cho­wują strój, wie­dzą jak go „nosić” i z drwiną przy­glą­dają się młod­szym sąsiad­kom, które tak się obłu­cyły na pro­ce­sje, że nie wia­domo co to… Ta rudy­men­tarna wie­dza, będąca echem norm este­tycz­nych, mają­cych korze­nie w minio­nej kul­tu­rze wsi, jest już nikomu nie­po­trzebna, zresztą za chwilę nie zro­zu­miemy jej prze­kazu. Bab­cie zamilkną, a ostat­nie corne zapa­ski pujdo do trumny.  Jedy­nymi oso­bami, potra­fią­cymi kom­ple­to­wać i kom­po­no­wać strój ludowy, zostaną zapewne muze­al­nicy i histo­rycy stro­jów. Tylko że rekon­struk­cji nie pod­le­gają war­to­ści, uczu­cia i emo­cje, które two­rzyły jego kontekst.

…

Czy­taj całość »

Etno-animacje!

Pre­zen­tu­jemy efekty warsz­ta­tów filmu ani­mo­wa­nego, które nie­dawno odbyły się w naszym muzeum.
Pod­czas zajęć oglą­da­li­śmy muze­alne wystawy, two­rzy­li­śmy wła­sne, alter­na­tywne kolek­cje folk­loru,
pozna­wa­li­śmy tech­niki filmu ani­mo­wa­nego i histo­rie ludo­wych wyci­na­nek,
by w końcu połą­czyć te wszyst­kie doświad­cze­nia w akcie oży­wia­nia łowic­kich kodr.

Wycinanka w PRL-u

Frag­ment kodry X Zjazd PZPR 1986, fot. PME

Nie­dawno prze­glą­da­łam wyci­nanki, które powstały w cza­sach PRL-u i przy­szło mi na myśl stare rosyj­skie porze­ka­dło: „I śmieszno, i straszno.” Trzeba przy­znać, że wyci­nan­karki pode­szły do tematu z dużym entu­zja­zmem i nie­prze­cięt­nym zaan­ga­żo­wa­niem. Por­trety Sta­lina, obrazy Pałacu Kul­tury i Nauki czy zjazd PZPR wyko­nane w tech­nice wyci­nanki, wywo­łują dziś uśmiech zmie­szany z kon­ster­na­cją. Sztuka, która powsta­wała w komu­ni­stycz­nej Pol­sce, miała być „naro­dowa w for­mie i socja­li­styczna w tre­ści”, a kul­tura ludowa stała się w tam­tym okre­sie głów­nym orę­żem w pro­mo­wa­niu i wdra­ża­niu ide­olo­gicz­nych haseł i postu­la­tów PRL-u.

…

Czy­taj całość »

Wycinanka — sztuka nowoczesna — sztuka ludowa

Frag­ment wyci­nanki łowic­kiej, fot. E. Krzyczkowska-Roman

Związki sztuki ludo­wej i nowo­cze­snej są wie­lo­płasz­czy­znowe, a przy­kłady ich kore­la­cji można mno­żyć bez końca. Doty­czą one zarówno aspek­tów wizu­al­nych, jak i środ­ków for­mal­nych. Tra­dy­cyjna wyci­nanka ludowa łączy w sobie wszyst­kie zagad­nie­nia sztuki nowo­cze­snej, które fascy­nują mnie od dawna: eks­pre­sja wyrazu, oszczęd­ność formy, poję­cie znaku w rozu­mie­niu ide­ogra­ficz­nym. Poszu­ku­jąc infor­ma­cji o wyci­nance, nie­spo­dzie­wa­nie odkry­łam jej związki z histo­rią pol­skiego wzornictwa.

…

Czy­taj całość »

Wycinanka etno-graficzna

fot. E. Krzyczkowska-Roman

Po wielu latach pere­gry­na­cji w wir­tu­al­nym i men­tal­nym świe­cie Dale­kiego Wschodu „prze­pro­wa­dzi­łam się” ponow­nie do Pol­ski. Od stycz­nia 2010 roku pochło­nął mnie cał­ko­wi­cie temat tra­dy­cyj­nej wyci­nanki ludo­wej. Nasze muzeum posiada naj­więk­szy zbiór wyci­na­nek w Pol­sce. W skład kolek­cji wcho­dzą wyci­nanki ze wszyst­kich regio­nów zaj­mu­ją­cych się tra­dy­cyj­nym wyci­nan­kar­stwem w Pol­sce. Ponadto  w muzeum znaj­dują się wyci­nanki chiń­skie, mek­sy­kań­skie i indonezyjskie.

…

Czy­taj całość »