Matka Boska Peruwiańska

Fot. E.K.Ostrowska

Parę dni temu, a ściślej mówiąc 15-go sierpnia, miało miejsce katolickie święto Matki Boskiej Zielnej. Każdy, nawet nie-chrześcijanin, wie choćby mniej więcej jak wyglądają w Polsce obchody tego święta. Ba, w Polsce i w całej Europie nie różnią się one aż nazbyt. Tego dnia msze święte, święcenie wianków i wiązanek wszelakich oraz okadzanie nimi mieszkań jest wciąż dosyć popularne. Czy jednak nie ciekawi Was, jak obchody takiego święta wyglądają, dajmy na to, w Peru? Jak we wszystkich krajach środkowoamerykańskich, tak i tutaj, kult maryjny jest istotnym elementem spajającym w pewien sposób wiarę chrześcijańską z zaszłościami lokalnych wierzeń.

Przeczytaj Całość »

Wycinanka – sztuka nowoczesna – sztuka ludowa

Fragment wycinanki łowickiej, fot. E. Krzyczkowska-Roman

Związki sztuki ludowej i nowoczesnej są wielopłaszczyznowe, a przykłady ich korelacji można mnożyć bez końca. Dotyczą one zarówno aspektów wizualnych, jak i środków formalnych. Tradycyjna wycinanka ludowa łączy w sobie wszystkie zagadnienia sztuki nowoczesnej, które fascynują mnie od dawna: ekspresja wyrazu, oszczędność formy, pojęcie znaku w rozumieniu ideograficznym. Poszukując informacji o wycinance, niespodziewanie odkryłam jej związki z historią polskiego wzornictwa.

Przeczytaj Całość »

Wycinanka etno-graficzna

fot. E. Krzyczkowska-Roman

Po wielu latach peregrynacji w wirtualnym i mentalnym świecie Dalekiego Wschodu „przeprowadziłam się” ponownie do Polski. Od stycznia 2010 roku pochłonął mnie całkowicie temat tradycyjnej wycinanki ludowej. Nasze muzeum posiada największy zbiór wycinanek w Polsce. W skład kolekcji wchodzą wycinanki ze wszystkich regionów zajmujących się tradycyjnym wycinankarstwem w Polsce. Ponadto  w muzeum znajdują się wycinanki chińskie, meksykańskie i indonezyjskie.

Przeczytaj Całość »

Skanseny.net

skanseny.net

Wywiad z Anną Czyżewską prezeską Stowarzyszenia „Pracownia Etnograficzna”, koordynatorką projektu„Polskie skanseny w internecie”.
Wywiad przeprowadziła Agata Pietrzyk

A.P.: Jak narodził się pomysł na projekt?
A.C.: Pomysł na stronę „skanseny.net” narodził się jesienią 2008 roku. Wynikał przede wszystkim z braku strony internetowej, która prezentowałaby wszystkie muzea na wolnym powietrzu. Mam tu na myśli oczywiście największe muzea w Polsce, ale także liczne inicjatywy społeczne i prywatne, które prezentowane byłyby w sposób ciekawy, spójny, a zarazem też merytoryczny oraz użyteczny. Chcieliśmy stworzyć stronę, która zawierałaby ciekawe opisy muzeów, takie które zachęcają do wizyty, użyteczne i jasno przedstawione informacje praktyczne, oraz zdjęcia, które posiadałyby merytoryczne opisy. Na stronach internetowych brakowało nam też „TEGO CZEGOŚ”.
Przeczytaj Całość »

Golić brodę tępą brzytwą

Jedna z Madonn przygotowanych przez studentów WSA ASPTTF, fot. E. Skokowska

- niepowodzenia w szkole.  To fragment sennika, podobno babilońskiego (cokolwiek to oznacza), który z tajemniczych względów zapadł mi niegdyś w pamięć.

W nocy z soboty na niedzielę 15/16 maja przed tak złym snem i związanym z nim losem  schroniło się w Muzeum Etnograficznym prawie 8 tysięcy ludzi. Powszechny lęk wygonił na ulice jeszcze więcej osób – unikały one  nieszczęścia zwiedzając różne muzea, galerie, warszawską Giełdę, Sejm, a nawet niektóre centra handlowe. Do powszechnie cenionych rozrywek należało stanie w ogromnej kolejce do niedawno otwartego Muzeum Fryderyka Chopina.

Jednak, jak już wspominałam, nasze Muzeum nie świeciło pustkami. Przechadzając się wśród zwiedzających, uzbrojona w aparat i dyktafon, poczyniłam kilka spostrzeżeń, którymi pragnęłabym się teraz z Wami podzielić.

Przeczytaj Całość »

A jednak kwitnie – parę słów o teatrze ludowym

"Ballada o Alwerni", TL Tradycja z Okleśnej, fot. K. Matuszewska

W tym tekście pragnęłabym napisać co nieco o teatrze, który traktowany jest przez media na tyle po macoszemu, że można mieć poważne wątpliwości nie tylko co do jego kwitnienia, ale nawet co do wegetacji. Niesłusznie. Teatr wiejski/ludowy/amatorski – jakby go nie nazywać – bo o nim będzie tu mowa, czuje się całkiem nieźle.

20 i 21 marca w Czarnym Dunajcu odbyły się Przepatrzowiny Teatrów Regionalnych Małopolski. Jest to pierwszy etap eliminacji do konkursu o wyższej randze – Regionalnych Sejmików Wiejskich Zespołów Teatralnych, których w Polsce jest pięć, a ich zwieńczeniem jest ogólnopolski Międzywojewódzki Sejmik, w którym biorą udział zwycięzcy z poprzedniego etapu.

Przeczytaj Całość »

Wielkanoc

"Nieudane baby", mal. J. Ryszkiewicz, PME

.

Szukając wielkanocnych inspiracji zajrzeliśmy do  muzealnego archiwum.

Prezentujemy efekty  świątecznych poszukiwań – kilka niezwykłych przedwojennych pocztówek z naszego zbioru.

Wszystkim czytelnikom bloga życzymy

Radosnych Świąt Wielkiej Nocy!

..

Przeczytaj Całość »

Dumanie o „Dumce”

Warsztatowa fletnia pana, fot. A. Pietrzyk

Maciej Rychły zaserwował nam w poprzedni weekend przy okazji warsztatów gry muzyki Chopina na „egzotycznych” piszczałkach sporą, smaczną i ciekawie przybraną porcję pieśni z Chopina po ukraińsku. Taką trochę kuchnię fusion, choć można by się kłócić, że Polska i Ukraina to to samo danie, tylko inaczej przyprawione. My, jako uczestnicy warsztatów, mieliśmy tego dowieść.

W eksperymentalnej kuchni lidera Kwartetu Jorgi mogliśmy spróbować „Dumki” Chopina w dwóch postaciach: długo wysmażaną i „własnogłosowo” wyśpiewaną wersję po ukraińsku oraz podaną na stosie kawioru i polaną mdłym sosem wersję „salonową”. I co się okazało?

Przeczytaj Całość »

Elektrofolk, czyli mieszanie źródeł i smaczków

HAWOK, GO ROCK 2009.11.14 Stalowa Wola, fot. Basia Budniak; www.myspace.combudniakbasia

Hawok to powstały w 2009 roku zespół wykonujący muzykę elektrofolk, jak sami opisują swój styl. Projekt zrodził się w  Stalowej Woli, „gdzie wiejskość od zawsze przenika się z miejskością, przyroda z przemysłem, las z hutą, kultura lesiocka z drobnomieszczańską”, co potwierdzam, ponieważ sama pochodzę z tego miasta. Zespół tworzą Anna i Roger Chruściel, Adam Krawczyk i Mariusz Dul. Pomimo krótkiej działalności mogą już pochwalić się takimi osiągnięciami jak udział w finale GO Rocka (ogólnopolski festiwal dla młodych zespołów, Stalowa Wola) i otrzymaniem najwyższej nagrody na XIX Festiwalu Muzyki Ludowej “Mikołajki Folkowe” w Lublinie. O swoich inspiracjach i o muzyce folk opowiedzieli mi Ania (wokalistka zespołu) i Roger (gra na lirze korbowej oraz cymbałach rzeszowskich).

Przeczytaj Całość »

O polskich Świętach Grudniowych słów kilka

Za parę dni Święta Bożego Narodzenia. Z tej okazji wypadałoby napisać jakiś tekst świąteczny w duchu, wspomnieć o tradycjach związanych z tymi dniami, ale jak to zrobić, żeby nie popaść w banał?

Drzewo Życia, uniwersalny symbol osi kosmicznej tu na świątyni w Laosie fot. ze strony http://www.flickr.com/, autor k1llYRid0ls

Co roku zwiedzający muzeum etnograficzne mogą uczestniczyć w świątecznym kiermaszu, oglądają bożonarodzeniowe szopki, słuchają koncertów z ludowymi kolędami,  a w tygodnikach opiniotwórczych pojawiają się eseje, które analizują doświadczenie świąt we wszystkich możliwych aspektach – od utyskiwania na konsumpcjonizm po szkice teologiczne. Telewizja publiczna emituje programy religijne i dokumentalne  w całości poświęcone tematyce świątecznej.

Niełatwo znaleźć zjawisko,  które wkrótce nie zostanie upublicznione przez media i  przedstawione na wyższym poziomie merytorycznym, niż zezwala na to forma blogowej notatki.
Zaproponuję Wam więc pewną alternatywę dla dyskursu świątecznego, nie odchodząc przy tym zbyt daleko od naszej rodzimej (?) tradycji. Tekst będzie o Polakach, którzy odwołują się w te dni do innych, niekatolickich wymiarów naszej tożsamości.

Przeczytaj Całość »