Ze świata antropologii…

Dla osób patrzą­cych na świat z antro­po­lo­giczną wraż­li­wo­ścią i chcą­cych podzie­lić się swo­imi spo­strze­że­niami i reflek­sami, poja­wiła się cie­kawa okazja.

Inter­ne­towe cza­so­pi­smo (op.cit.,) ogło­siło kon­kurs na antro­po­lo­giczną rela­cję z wakacji.

For­muła kon­kursu jest otwarta, zarówno pod wzglę­dem adre­sa­tów kon­kursu, jak i środ­ków wyrazu. Zgod­nie z ogłoszeniem:

„ Czy­tel­nicy i sym­pa­tycy! Fachowcy i ama­to­rzy! Podróż­nicy i tury­ści! Chwyć­cie za pióra i kla­wia­tury, opo­wiedz­cie o tym, co się wam przy­da­rzyło pod­czas waka­cji. Cze­kamy na tek­sty, ale też filmy, opa­trzone komen­ta­rzem zdję­cia, notki, komiksy i inne formy wypowiedzi”.

Nagro­dami w kon­kur­sie są książki Wydaw­nic­twa Czarne i publi­ka­cja na inter­ne­to­wych łamach (op.citu.,). Ter­min nad­sy­ła­nia prac: 31 paź­dzier­nika 2011.

Wię­cej infor­ma­cji: http://www.opcit.pl/

Pasterstwo w wymiarze muzealnym

„Góral jest głów­nie paste­rzem. To jest główne utrzy­ma­nie jego życia, główny wdzięk jego życia; to jego praca naj­głów­niej­sza, to dla niego naj­mil­sze i naj­wdzięcz­niej­sze pole pracy.”

Sewe­ryn Gosz­czyń­ski, Dzien­nik podróży do Tatrów,[w :] Dzieła zbio­rowe  Sewe­ryna Gosz­czyń­skiego, t IV, Lwów 1910, s. 258-259     …

Czy­taj całość »

Na kaszubskich drogach

Na Kaszu­bach coraz czę­ściej można zoba­czyć dwu­ję­zyczne tablice z nazwami miej­sco­wo­ści. Poma­gają w pro­mo­wa­niu regio­nal­nej kul­tury i języka, są widocz­nym zna­kiem spe­cy­fiki tego obszaru. Z per­spek­tywy odwie­dza­ją­cych Kaszuby tury­stów i dział­ko­wi­czów tablice odgry­wają jesz­cze jedną, nie­ba­ga­telną rolę – porząd­kują prze­strzeń. Nowe znaki poja­wiają się w miej­scach, gdzie wcze­śniej nie było żadnych. Wio­ski i przy­siółki, któ­rych nawy do tej pory można było poznać od miesz­kań­ców bądź z bar­dzo szcze­gó­ło­wych map regionu, obra­mo­wane są teraz tabli­cami. W ślad za nimi poja­wiają się dro­go­wskazy. Wybo­iste, dziu­rawe, pełne korzeni i kamieni grun­towe drogi, po któ­rych nie dało się jeź­dzić ina­czej, niż „na pamięć” i po każ­dej zimie tro­chę ina­czej, zyskały wyraźne ozna­cze­nia swo­jego kie­runku. I tak mapa terenu wyry­so­wana do tej pory w gło­wach miesz­kań­ców i sta­łych bywal­ców tych tere­nów prze­nio­sła się na zewnątrz. I to w lokal­nym języku.

Indyjska miłość w polskich plenerach

Zacznijmy od tego, iż trudno było napi­sać ten tekst; no bo jak zmie­ścić na jed­nej stro­nie cztery dni, w trak­cie któ­rych tyle się działo? Jak napi­sać jed­no­cze­śnie o Bol­ly­wood tym mniej i tym bar­dziej tra­dy­cyj­nym, o kuchni indyj­skiej, współ­pracy mię­dzy dwiema eki­pami z róż­nych kra­jów, a przy oka­zji wspo­mnieć o dorobku arty­stycz­nym Indu­sów, któ­rzy w środku desz­czo­wego lata wylą­do­wali w Zako­pa­nem? Trzeba więc iść tro­pem masala movies: mie­szanki wszyst­kich sty­lów i gatun­ków fil­mo­wych, dwu­go­dzin­nej ferii emo­cji z kil­koma pio­sen­kami w środku. …

Czy­taj całość »

Etno — projekt. Ogłoszenie.

Sto­wa­rzy­sze­nie Pra­cow­nia Etno­gra­ficzna roz­po­czyna rekru­ta­cję uczest­ni­ków do nowego pro­jektu pn. „Etno-projekt. Polsko-białoruskie inspi­ra­cje etniczne w desi­gnie mło­dych.” TOUR 2011

Poszu­ku­jemy:
stu­den­tów i absol­wen­tów gra­fiki i wzor­nic­twa, pro­jek­to­wa­nia ubioru oraz archi­tek­tury z Pol­ski i Bia­ło­rusi, któ­rzy ukoń­czyli drugi rok stu­diów i nie mają wię­cej niż 30 lat.
Pro­po­nu­jemy:
udział w pro­jek­cie, któ­rego celem jest praca nad etno­de­si­gnem w teo­rii i prak­tyce, wymiana doświad­czeń w gru­pie mło­dych arty­stów oraz inspi­ra­cja. Pro­jekt odbywa się w Pol­sce i na Bia­ło­rusi.
W ramach dzia­łań odbędą się warsz­taty, wykłady, wycieczki, wizyty stu­dyjne, praca pro­jek­towa indy­wi­du­alna i zespo­łowa oraz inte­gra­cja.
Efek­tem dwu­ty­go­dnio­wego wyjazdu (War­szawa, Łowicz, Kra­ków, Mińsk) będzie wystawa prac uczest­ni­ków skła­da­jąca się z pro­jek­tów gra­ficz­nych inspi­ro­wa­nych tra­dy­cyj­nym wzor­nic­twem, rze­mio­słem i sztuką ludową Pol­ski i Bia­ło­rusi poka­zy­wana w Miń­sku, War­sza­wie i Kra­ko­wie. …

Czy­taj całość »

O WRZOSACH, AFRYCE I ZNACHORCE – zapiski terenowe

fot. I. Kubiak

Dwa razy dzien­nie PKS-y odjeż­dżają w tamte strony.
Byłam tam nie tak dawno…
Mało kto do nich wsiada, bo wokół olbrzy­mie poła­cie lasów i pól. Tylko w czwartki auto­bus jest pełny. Ludzie tło­czą się aż na schod­kach, tuż obok kie­rowcy. Wszy­scy wra­cają z targu. Z miasta.

Raz w tygo­dniu kobie­ciny zakła­dają co ładniej­sze chustki na głowy, a starsi pano­wie śmier­dzące naf­ta­liną, fil­co­wane kape­lu­sze. I jadą. Wkła­dają jaja do koszy­ków, w które jesie­nią zbiera się ziem­niaki i grzyby. Cza­sem nic nie mają, ale wtedy też jadą – pooglą­dać towary, spo­tkać się ze znajomymi.

- Kie­rowca stać! Pasa­żer bie­gnie!- krzy­czy ktoś z ostat­nich sie­dzeń.
Zdy­szana kobieta pró­buje zna­leźć sobie miej­sce na schod­kach auto­busu. Pomarsz­czone i brudne ręce podają pie­nią­dze odli­czone na bilet. Ja swój wciąż trzy­mam w dło­niach i mu się przy­glą­dam. 8,40 zł – tyle kosz­tuje mnie podróż do Afryki. …

Czy­taj całość »

Co robi etnolog na badaniach terenowych? Czyli urlop w czasie pracy i praca w czasie urlopu

Fot. M. Chlanda

Pyta­nie oczy­wi­ste i, wyda­wać by się mogło, cał­ko­wi­cie bez­sen­sowne, ale nie we współ­cze­snym świe­cie. Wszakże rze­czy oczy­wi­stych nie ma, a jeśli są, to nie są tak oczy­wi­ste, jak zdają się być. Bada­nia tere­nowe to dla etno­loga chleb powsze­dni. Nawet typ „gabi­ne­towy” ma z nimi do czy­nie­nia. Wpraw­dzie nie może on dostrzec rysów twa­rzy infor­ma­to­rów, prze­czy­tać mowy ciała, tym nie­mniej ma przed sobą spi­sane przez etno­gra­ficz­nych cze­lad­ni­ków wywiady i przy­wie­zione (cza­sem krzy­czące) arte­fakty, foto­gra­fie czy zare­je­stro­wane filmy. Jako przed­sta­wi­ciel etno­lo­gicz­nej fra­te­rii, choć o nie­zi­den­ty­fi­ko­wa­nym cha­rak­te­rze, bo ni „gabi­ne­towy” ni rasowy, arche­ty­powy badacz, tra­fi­łem na egzo­tyczną dla mnie zie­mię Pusz­czy Zielonej…

…

Czy­taj całość »

Wurst, kebab i Sobieski pod Wiedniem

Imbiss „Sobie­ski”, fot. J. Drozda

Wzgó­rze Kah­len­berg, u któ­rego stóp leży Wie­deń, jest jed­nym z wielu znaj­du­ją­cych się poza gra­ni­cami naszego kraju miejsc patrio­tycz­nego kultu Pola­ków. W 1683 roku, w słyn­nej bitwie pol­skie woj­ska pod wodzą Jana Sobie­skiego, sta­no­wiące główną siłę koali­cji anty­tu­rec­kiej, powstrzy­mały pod­bój Europy przez woj­ska wezyra Kara Mustafy. Ta spek­ta­ku­larna wik­to­ria mili­tarna nie tylko zakoń­czyła osmań­ską eks­pan­sję, ale dopro­wa­dziła też do powsta­nia Świę­tej Ligi – przy­mie­rza kato­lic­kich państw, wystę­pu­ją­cych prze­ciw Impe­rium Osmań­skiemu. Podobne soju­sze zawie­rano już wcze­śniej, ale i póź­niej, nie tylko prze­ciw Tur­kom i Tata­rom, ale rów­nież ewan­ge­li­kom, czy nawet kato­lic­kim pań­stwom, któ­rym nie po dro­dze było z poli­tyką papieży. Ta tra­dy­cja znaj­duje pewną kon­ty­nu­ację w dzi­siej­szych „przy­mier­zach stra­chu” kon­stru­owa­nych przez peł­nych obaw przed isla­mem poli­ty­ków i akty­wi­stów. Choć dziś nie cho­dzi już o rosz­cze­nia tery­to­rialne, reto­ryka prze­ciw­ni­ków obec­no­ści islamu w Euro­pie zdaje się odwo­ły­wać do tego rodzaju zagro­że­nia – „obcy” chcą prze­jąć „nasze tery­to­rium”, tu rozu­miane nie jako obszar geo­gra­ficzny, lecz prze­strzeń kulturową.

…

Czy­taj całość »