Po żałobie zawsze chcemy wymazać tamten ból spowodowany szokiem informacji, skojarzeń, przypuszczeń, dla wielu-traumą oraz: chcemy zapamiętać Zmarłych. W rodzinie, kręgu przyjaciół chcemy zapamiętać ich poprzez przywoływanie wspomnień wspólnych rozmów, wyjazdów, zdarzeń. W przypadku zbiorowo ujętej ‘katastrofy smoleńskiej’ będzie to raczej pamięć Daty, pamięć Wydarzenia, co zmienia sens i cel żałoby, co -pomimo tylu uroczystości pogrzebowych- nie pozwoli skończyć się tej żałobie poprzez ciagłe przywoływanie widoku wraku samolotu, cytowanie zapisu skrzynek, publikacje kolejnych ‘kronik katastrofy’ , ‘wspominajmy Parę Prezydencką’, ‘Tragedia smoleńska sekunda po sekundzie’ (ktore dolączane do gazet lub wręcz platne dodatkowo powoduja jakis straszny komercyjny zgrzyt jak obrazek funeralny ‘na śmierć psa’, nie ujmując nic ze smutku przynależnego włascicielom zwierząt, którzy tych podopiecznych stracili; za chwilę się okaże, że jakies wydawnictwo uzna za stosowne sprzedawać kalendarze na przyszły rok ze zdjęciami z tegorocznej powodzi…)
Bo kto nawet teraz-tak niedawno i tuż-powydarzeniowo potrafi wymienić biografie Zmarłych oprócz ich bliskich czy przyjaciół? Znalismy w większosci same nazwiska, moze funkcje pelnione w państwie, nie wspomnimy Ich w większości przywołując sposób przechylania głowy czy mrużenia oczu, ciepła ręki. Dla wielu z nas wspomnienie o X czy Y będzie szeleściło raportem ‘ Newsweeka’ czy ‘Polityki’, będzie miało wyobrażeniowy chłód metalowego skrzydła, czy zapach kadzideł kościelnych. Coś strasznego, wszechmedialnieogarniającego, coś co przerwało nasze ledwo-co powielkanocne świętowanie, co zaczęło wiosnę nie tak, jakbyśmy chcieli, co na różny sposób nas wszystkich (tak tak, tych co z dystansem także) zaangażowało.

Warto być moze powiedzmy za rok podjąć próbę przeprowadzenia rozmów z tymi, ktorzy stali w kolejce do Pałacu, z tymi, ktorzy wybrali się do Krakowa i z tymi, którzy chodzili w tym czasie do pracy, szkoły, wskazywali drogę gromadom uczniów, harcerzy ze zniczami, paniom biegnącym do gorników z wieńcem ‘zrobić sobie zdjęcie’ i placzącym roslym mężczyznom.
Jak po roku będziemy wspominać te wydarzenia- jako Wydarzenie, Datę czy też- będziemy w stanie przywołać nazwiska i po prostu – wspomnieć Zmarłych?