pl
Godziny otwarcia:
ŚR:11:00 - 19:00
PON: Nieczynne
WT: 10:00 - 17:00
ŚR: 11:00 - 19:00
CZW: 10:00 - 17:00
PT: 10:00 - 17:00
SOB: 10:00 - 18:00
ND: 12:00 - 17:00
Godziny otwarcia:
ŚR:tylko szkoły 9-16
PON: tylko szkoły 9-16
WT: tylko szkoły 9-15
ŚR: tylko szkoły 9-16
CZW: tylko szkoły 9-16
PT: tylko szkoły 9-15
indywidualnie 15-18
SOB: indywidualnie 10-18
ND: indywidualnie 12-17
Godziny otwarcia:
ŚR: 11:00 - 19:00
PON:Nieczynne
WT:10:00 - 17:00
ŚR:11:00 - 19:00
CZW:10:00 - 17:00
PT:10:00 - 17:00
SOB:10:00 - 18:00
ND:12:00 - 17:00
Godziny otwarcia:
ŚR: tylko szkoły 9-16
PON:tylko szkoły 9-16
WT:tylko szkoły 9-15
ŚR:tylko szkoły 9-16
CZW:tylko szkoły 9-16
PT:tylko szkoły 9-15
indywidualnie 15-18
SOB:indywidualnie 10-18
ND:indywidualnie 12-17
pl

Pamięć ważniejsza niż rzeczy

Stara Rozedranka 1989 vs 2018-11-01

Niepisana, potoczna definicja filmu etnograficznego jest taka, że „to film długi i nudny”, i za taki można uznać zapis tytułowego wykręcania skóry w dokumencie „Wykręcanie skóry”, zrealizowanym w Starej Rozedrance w roku 1989. Był to też jeden z ostatnich zapisów Piotra Szackiego, zrealizowany z Jackiem Sielskim w technice video. Zapis nie został zmontowany jako film, prezentuje też tylko fragment procesu obróbki skóry w powtarzalnych czynnościach wykręcania skóry przy pomocy kieratu i drewnianych drągów. Na filmie wystąpił główny bohater rymarz Stanisław Bergiel oraz sąsiad Antoni Boćwiński.

Pozostała w Starej Rozedrance rodzina Stanisława Bergiela okazała się liczna, pozostało także miejsce realizacji filmu – gospodarstwo rodziny Bergielów, w którym gospodarzy syn z synową. Na podwórku rośnie jeszcze grusza, przy której wykręcano skórę, stoją budynki gospodarcze, a także ten sam dom, w którym na strychu miał swój warsztat rymarski Stanisław Bergiel. Z przeszłości pozostały nieliczne odnajdywane w różnych miejscach akcesoria: tablica informacyjna, kilka narzędzi, puszka z resztką smaru, resztki skór, kobyłka rymarska i stół na którym Bergiel ciął skórę na pasy z której szył później uprząż… Ale nie pozostał żaden z wyrobów: ani uprząż, ani chomąta… Ale pozostała przede wszystkim pamięć wśród licznej rodziny o ojcu i dziadku, którego wspominają z tą nutą rozrzewnienia, jak się wspomina z żalem kogoś kto odszedł. Dziadek – jak mówią wnuczki miał poczucie humoru, lubił palić, nie pozwalał „psuć” skóry, ale też czasem zaklął… „Przywieźliśmy” im Go tym filmem „z powrotem” i dla nich ten zapis mógłby trwać jak najdłużej i przekroczyć tę 30-to minutową, jedna z dłuższych, ‘nudniejszych’ realizacji.

Bergiel pracował jeszcze do początku lat 90.XX w., co wydaje się stosunkowo długo jak na tę dziedzinę rzemiosła i zmiany w systemie gospodarowania jakie zaczęły następować długo wcześniej.

Joanna Bartuszek w artykule „<Przedmioty kalekie>, czyli o wartości dokumentacji fotograficzno-filmowej w muzealnictwie [w:] Etnografia Nowa 03.2011, s. 83 pisze na temat dokumentacji w Rozedrance Starej: Była ona do tej pory nie pokazywana szerszej publiczności głównie z powodu słabej jakości technicznej i braku podstawowego montażu. Ale zapis ten (…) ukazuje oprócz samej techniki i pracy rymarza także warsztat filmowy i etnograficzny Piotra Szackiego. (…) Mimo słabej jakości technicznej materiał ten jest niewątpliwie cenny. Zarówno ze względu na pokazany proces rzemieślniczy, ale także, co istotniejsze, ukazanie sposobu wykonywania tego zapisu wraz z całą niematerialną otoczką, która jest obecna przy tego typu zapisach, jak konsultacje między operatorem, rozmówcą a reżyserem. Istotny jest także fakt utrwalenia pośrednio, warsztatu pracy etnografa – filmowca. Z usłyszanych w materiale komentarzy wygłaszanych przez Szackiego wnioskować można, iż reżyserował on <rzeczywistość>, na potrzeby filmu, wydając polecenia zarówno rozmówcy, jak i operatorowi. Zapis ten pretendował więc do wypowiedzi świadomej i wcześniej przemyślanej. Podstawą było tu na pewno ogromne doświadczenie Szackiego związane ze znajomością technologii i rzemiosł, a także wykonywaniem zapisów filmowych na taśmach 16 mm, na których operowano kilkusekundowymi ujęciami. Po montażu dawały syntetyczną formę i zwarte przesłanie. (Piotr Szacki, <Oczy i obiektywy> Fragmenty komentarzy do kilku filmów Szacki [w:] Kwartalnik filmowy nr 47-48 2004, s 301) I jak konstatuje Bartuszek Film, a szczególnie prosty, surowy zapis filmowy, zawsze będzie dopominał się o słowo, komentarz, który nakieruje i poprowadzi widza.

Szerszy opis rozmów spisanych z zapisu filmowego znajduje się [w:] Etnografia Nowa 03.2011, s. 84-89

Film został pokazany na spotkaniu w Szkole Podstawowej w Starej Rozedrance 26 października 2018 przy udziale mieszkańców wsi Stara Rozedranka.

Projekcji filmu towarzyszyły warsztaty dla uczniów szkoły „Ruszamy w teren”, które przeprowadziła Edyta Ołdak ze Stowarzyszenia „Z Siedzibą w Warszawie”.

Autorka wpisu: Małgorzata Jaszczołt, koordynatorka projektu. Fot. archiwalne: J. Sielski. Fot. współczesne: B. Fidrych.

Archiwalne filmy dostępne są online na dedykowanej playliście „Muzeum w Terenie” na kanale YouTube.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury i budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.

2019

2018

2017

2014

14.12 - 28.04.2019
Wystawa

Millenium

25.10 - 31.03.2019
Wystawa

Odloty

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl