Wurst, kebab i Sobieski pod Wiedniem

Imbiss „Sobie­ski”, fot. J. Drozda

Wzgó­rze Kah­len­berg, u któ­rego stóp leży Wie­deń, jest jed­nym z wielu znaj­du­ją­cych się poza gra­ni­cami naszego kraju miejsc patrio­tycz­nego kultu Pola­ków. W 1683 roku, w słyn­nej bitwie pol­skie woj­ska pod wodzą Jana Sobie­skiego, sta­no­wiące główną siłę koali­cji anty­tu­rec­kiej, powstrzy­mały pod­bój Europy przez woj­ska wezyra Kara Mustafy. Ta spek­ta­ku­larna wik­to­ria mili­tarna nie tylko zakoń­czyła osmań­ską eks­pan­sję, ale dopro­wa­dziła też do powsta­nia Świę­tej Ligi – przy­mie­rza kato­lic­kich państw, wystę­pu­ją­cych prze­ciw Impe­rium Osmań­skiemu. Podobne soju­sze zawie­rano już wcze­śniej, ale i póź­niej, nie tylko prze­ciw Tur­kom i Tata­rom, ale rów­nież ewan­ge­li­kom, czy nawet kato­lic­kim pań­stwom, któ­rym nie po dro­dze było z poli­tyką papieży. Ta tra­dy­cja znaj­duje pewną kon­ty­nu­ację w dzi­siej­szych „przy­mier­zach stra­chu” kon­stru­owa­nych przez peł­nych obaw przed isla­mem poli­ty­ków i akty­wi­stów. Choć dziś nie cho­dzi już o rosz­cze­nia tery­to­rialne, reto­ryka prze­ciw­ni­ków obec­no­ści islamu w Euro­pie zdaje się odwo­ły­wać do tego rodzaju zagro­że­nia – „obcy” chcą prze­jąć „nasze tery­to­rium”, tu rozu­miane nie jako obszar geo­gra­ficzny, lecz prze­strzeń kulturową.

…

Czy­taj całość »

Psychogeograficzne doświadczanie

Wielcy sytu­acjo­ni­ści: Guy Debord (pierw­szy z pra­wej) i Raoul Vane­igem (drugi z prawej)

O prze­strze­niach miej­skich, miej­sko­ści, antro­po­lo­gii mia­sta, tek­stu­al­no­ści metro­po­lii od dzie­się­cio­leci mówi się i pisze bar­dzo wiele. Bau­de­la­ire, Ben­ja­min, Sim­mel, Kra­cauer, Sue, Żerom­ski, Han­nerz, Ton­kiss  i setki innych, pisa­rzy, naukow­ców, czy inge­ru­ją­cych w struk­turę mate­rialną i sym­bo­liczną mia­sta arty­stów ana­li­zują funk­cjo­no­wa­nie wiel­kich ludz­kich osie­dli i gene­ro­wa­nych przez nie zja­wisk kulturowych.

…

Czy­taj całość »

Uniwersalność rytuałów

Tara Hill, fot. T. Wiśniewski

..….….…...….….….….….….….….….……

W obli­czu żałoby naro­do­wej i tra­gicz­nej śmierci pol­skich dygni­ta­rzy towa­rzy­szy nam wszech­ogar­nia­jące poczu­cie żalu i smutku za zmar­łymi. Aby ich poże­gnać i zazna­czyć ich odej­ście z kra­iny żywych, orga­ni­zu­jemy cere­mo­nie pogrze­bowe. Poprzez śmierć, istota zmar­łego, jego funk­cje, które peł­nił w spo­łe­czeń­stwie, jego życie – pewna cią­głość, zostaje prze­rwana. Zosta­wia lukę we wszyst­kich miej­scach, w któ­rych wcze­śniej zazna­czył swą obec­ność. Zapeł­nie­niu tej luki służą odpra­wiane rytu­ały: żałoba, czu­wa­nie, cere­mo­nie pogrze­bowe. Czym one są?

.….….….….….….….….….….….….….….….……

…

Czy­taj całość »