Spróbowaliśmy ożywić tamte czasy poprzez para-teatralną formę zabawy, realizując temat:

Pludry i rapier:  potwarz dla sarmackości — wszelkie zło z Zachodu pochodzi, na ziemi sarmackiej jeno szlachta polska godnie żyć może.

Prowadzenie warsztatów: : Joanna i Tomasz Wolscy, Klara Sielicka-Baryłka, Amudena Rutkowska

W grze udział wzięła młodzież z  Gimnazjum nr 59 przy Zespole Szkół nr 61

Sieci znaczeń, fot. P. Strojnowski

- Dzień dobry pani, ja jestem studentką i robię tutaj takie badania, bo ja będę pisała pracę o B.

- Wejdź, kochana, wejdź.

[kawa/herbata, a może i ciasteczka; dyktafon]

–A skąd ty przyjechałaś tutaj, moje dziecko?

- Z Warszawy.

- Aż z Warszawy, no, no. I co mówiłaś, że studiujesz?

- Etnologię.

- Etnologię… a to nie o owadach jest?

- Nie, nie. To jest taka nauka o kulturze.

- I wy tak badacie społeczeństwo, tak? To taka socjologia, tak?

- No nie, nie do końca.  Bo my tak badamy ludzi no… pojedynczo, rozumie pani. To się nazywa też antropologią.

- A to nie są ci, co to jakieś czaszki tam oglądają? Czytałam taki artykuł ostatnio w „Focusie”, ja to lubię takie ciekawostki, wiesz. Że właśnie pojechali archeolodzy tam na jakieś wykopaliska gdzieś do Afryki i tam tacy antropolodzy właśnie znaleźli jakieś kości i czaszkę, i z tego się dowiedzą, z jakich to jest czasów, co tam wykopali. Ale to ja nie wiem, dlaczego wy tutaj w B. coś badacie. U nas nic takiego to nie będzie…

- No nie, bo to jest antropologia fizyczna, my się tym nie zajmujemy. No… my tak po prostu chodzimy po domach i rozmawiamy z ludźmi o różnych rzeczach. Jeżeli nas wpuszczą, oczywiście.

- Wiesz, jak ty byś chodziła nie jedna, tylko z kimś, to bym pewnie nie puściła, bo to wiesz, te Jehowy ostatnio tak chodzą i oni zawsze po dwoje chodzą. I też chcą rozmawiać. Wiesz, przychodzą, najczęściej to chłopak i dziewczyna, grzeczni bardzo, nie powiem, i mówią, że  chcieliby razem Biblię poczytać i porozmawiać. Ja to nigdy nie puszczam, mój mąż nieboszczyk ich bardzo nie lubił. Zawsze im mówił, że Biblię to on może sobie sam poczytać albo w kościele. No, ale jak patrzę teraz przez judasza, że taka dziewczynka stoi, sama jeszcze, więc może nie Jehowa, to pomyślałam: otworzę, co mi tam. Oni teraz zbudowali ten swój kościół, czy tam świątynię, ja nie wiem, tak to nazywają,  tutaj w B., niedaleko przy torach, dlatego coraz częściej chodzą. Zwłaszcza w tych budynkach, bo tu blisko mają. Słyszałam od sąsiadki, że…

Raz, dwa, trzy, etnograf patrzy! Fot. P. Strojnowski

Myślę, że każdy etnograf przeżył w terenie takie chwile, kiedy miał ochotę walić głową w ścianę albo przeciwnie:  wyprzeć się niczym św. Piotr  i stwierdzić, że owszem, jest socjologiem, a potem czekać na piorun, który spadnie z nieba,  aby go pokarać.

Kryzys związany z tożsamością naszej dyscypliny trwa już od pewnego czasu. Ma swoje dobre strony: mamy dużą swobodę wyboru tematów badawczych, włączając w to wycieczki na tereny dawniej uznawane za socjologiczne, kulturoznawcze, psychologiczne czy wręcz medyczne. Inna sprawa, że dziedziny te też się specjalnie wzajemnie nie ograniczają, prowadząc ekspansję w głąb naszych — rdzennie przecież etnograficznych — ziem.

Kolejną zaletą tego stanu rzeczy jest mnożenie się prac teoretycznych, obfitujących w celne metafory i zgrabne cytaty, którymi można okrasić prace dyplomowe czy chociaż eseje na zaliczenie przedmiotu.

Jednak, ogólnie rzecz ujmując, korzyści z postmodernistycznego rozmycia kończą się tam, gdzie zaczyna się Teren i Praktyka. Niewinne pytanie rozmówcy czy rozmówczyni zbija nas z pantałyku, bo jak tu wytłumaczyć ludziom Clifforda, Geertza, Rorty’ego i może jeszcze trochę Hastrup. Ha, wytłumaczyć to nie problem, ale zrobić to zanim się znudzą i nas wyrzucą? Chociaż nawet nie zdążyliśmy zadać tych kilku pytań…

A przecież oni mają święte prawo wiedzieć, czym zajmują się ludzie, którzy wypijają im kawę i herbatę, wyjadają obiady, pytają o kolor Lenina i jeszcze nagrywają to wszystko cyfrowym wynalazkiem. A my powinniśmy być w stanie wytłumaczyć w jednym czy dwóch zdaniach, po co tak naprawdę włóczymy się po ich Terenie. I to wytłumaczyć w taki sposób,  żeby nie wyjść na nekromantów, łapaczy motyli czy — co gorsza — socjologów.

„A gdzie jest człowiek?”, fot. P. Strojnowski

Z okazji jubileuszu 75-lecia Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW młodzi etnografowie/etnolodzy/antropolodzy, trochę podirytowani istniejącym stanem rzeczy, postanowili za pomocą specjalnej wystawy pokazać, czym w zasadzie jest antropologia. Może nie tyle pokazać, ile raczej zaproponować swoją wizję. Albo może… innymi słowy…

Cóż, najlepiej będzie, jeśli sami się wybierzecie i zobaczycie, a nawet pogracie w specjalną, interaktywną etno-grę. Bo tak naprawdę, jak mawia Geertz, antropologom zadawane bywa nieobce im samym pytanie, jak to, co robią, różni się od tego, czym zajmują się socjolodzy, historycy, psycholodzy czy politolodzy. Na to pytanie nie ma gotowej odpowiedzi poza tym, że z całą pewnością robią to właśnie, co robią. (C. Geertz, Zastane światło)

Niniejszym studenci Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW zapraszają na wystawę „A gdzie jest człowiek?”, którą można oglądać w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie od 25 maja do 7 czerwca 2010 roku.

]]> http://ethnomuseum.pl/blog/2010/06/03/dzyn-dzyn-puk-puk/feed/ 1 http://ethnomuseum.pl/blog/2009/12/10/rewolucjonisci-w-muzeum-etnograficznym/ http://ethnomuseum.pl/blog/2009/12/10/rewolucjonisci-w-muzeum-etnograficznym/#comments Thu, 10 Dec 2009 15:25:45 +0000 Ela Skokowska http://ethnomuseum.pl/blog/?p=2044

fot. Kamil Bartczak

W sobotę 28 listopada mogliśmy być świadkami przedziwnych wydarzeń rozgrywających się w Muzeum, tajemniczej instytucji znajdującej się — jak wiemy — w Innym Wymiarze. Zamieszkującym je Naukowcom udało się w końcu, dzięki Maszynie do Podróży między Wymiarami, ściągnąć pomoc dla muzealnego Ruchu Oporu.

Nie wiem, czy wiecie, ale Służba, która sprawuje władzę w Muzeum, ostatnio uwięziła Profesora, przywódcę Ruchu. Aby go wyzwolić, trzeba było zawezwać posiłki z Innego Wymiaru, ponieważ wszyscy Naukowcy, nawet ci należący do Ruchu, zostali przez Służbę rozbrojeni — pozbawieni poczucia humoru. Opowiadanie dowcipów było zabronione! Muzeum miało pogrążyć się w strachu i marazmie.

Dlatego właśnie członkowie Ruchu Oporu za pomocą Maszyny sprowadzili mieszkańców Innego Wymiaru, którzy za pomocą zabawnego performancu musieli pokonać Służbę i uwolnić Profesora.

Fot. Dagmara Chmielarz

Gdyby im się to nie udało, na zawsze pozostaliby w Muzeum, bo tylko Profesor potrafi naprawić Maszynę tak, by odsyłała ona obiekty do ich właściwego Wymiaru.

Sami więc widzicie, że przed przybyszami z Innego Wymiaru zostało postawione wyjątkowo trudne zadanie. Ola Dowgird, która brała udział w akcji uwolnienia Profesora, opisuje ją tak:

Nazwa LARP nic mi nie mówiła, kiedy zapisywałam się na grę w Muzeum Etnograficznym. Byłam po prostu ciekawa, co można wymyślić w muzeum…

I zaczęło się od oślepiającego światła w oczy i spotkania z dziwnym naukowcem, który wyjaśnił nam — a na szczęście byłam z moją przyjaciółką — że przeniosłyśmy się w czasie i żeby wrócić, musimy odnaleźć uwięzionego profesora, który jako jedyny jest w stanie naprawić maszynę do teleportacji materii. Wtedy też przydzielono nam przewodnika, pewną wysoką i gibką postać w białym kitlu, która poprowadziła nas jakimś wąskim korytarzem w czeluście muzeum. Podczas tej wędrówki nie wchodziłyśmy, poza jednym wyjątkiem, do sal muzealnych. Zwiedzałyśmy kazamaty i strychy.

fot. Dagmara Chmielarz

Poczułam prawdziwy skurcz w żołądku, kiedy spotkałyśmy prawdziwie uzbrojonego żołnierza. Byłyśmy przesłuchiwane przez spec agentów. Natknęłyśmy się na naprawdę skostniałą biurokrację. Czułyśmy oddech systemu na plecach.
Gra wymagała od uczestników pomysłowości i siły przekonywania. Wszyscy odgrywający swoje role byli bardzo dobrze przygotowani. Podczas samej gry poczułam fizyczne zmęczenie kolejnymi zadaniami. A jednocześnie „wciągnęłam się” w losy odgrywanej przeze mnie postaci.

fot. Kamil Bartczak

Po zakończeniu siedzieliśmy wspólnie z aktorami gry i popijając herbatę w pięknej porcelanie opowiadaliśmy sobie wrażenia…
Cóż więcej.…gorąco polecam!

.…

.……

.….….….….….….….….….

Oczywiście dzielnym Rewolucjonistom udało się uwolnić Profesora, pokonując jego prześladowców śmiechem. Naukowcy nie wiedzieli, jak mają dziękować wybawicielom. A wdzięczny przywódca natychmiast przestawił Maszynę do teleportacji, aby odesłała bohaterów do ich świata, gdzie od tej chwili zapewne żyją długo i szczęśliwie, podobnie jak Naukowcy.

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z LARPu»>

LARP towarzyszący wystawie Pomarańczowe Rewolucje został zorganizowany przez Państwowe Muzeum Etnograficzne i stowarzyszenie Akademia Rozwoju „Deadline”.

fot. Kamil Bartczak

Wampir na Fantazjadzie — jednym z największych w Polsce LARP-ów fantasy.

BRAK MIEJSC! (dodano 8.04.2009)

Myślicie, że te wszystkie opowieści o wampirach to bujdy, wymyślone przez wieśniaków w długie, podkarpackie zimy, w czasach kiedy nie było jeszcze telewizorów i trzeba było coś sobie opowiadać? Może. Ale skoro to bujdy i rozrywka, to po co im właściwie te wszystkie dziwne rytuały i te ich magiczne przedmioty? Och wiem, antropologia kultury, oswajanie śmierci i takie tam…

Ale mimo wszystko jakieś to niepokojące. Dlaczego mak, dlaczego gwoździe pod językiem, dlaczego krzesła z twarzami zmarłych? Dlaczego zjadanie popiołu z serca teściowej? Brr. No, ale na szczęście teraz te wszystkie rupiecie są w muzeum i można je spokojnie pooglądać, a potem co najwyżej przy kawie podyskutować o ich symbolice.

Czy aby na pewno? Czy to, co przez stulecia wiodło do tamtego świata i z powrotem, po zinwentaryzowaniu i zapakowaniu do gablotek straciło swą moc? Czy z Warszawy jest dalej do tamtego świata niż z Banatu? Czy przypadkiem splątane korytarze i stare podziemia Muzeum nie są miejscem szczególnym? …przekonajcie się sami.

Ale o co w ogóle chodzi?

Gra fabularna na żywo, czyli LARP, live action roleplay, polega – w największym skrócie – na wcielaniu się w postacie bohaterów pewnej opowieści. Podobnie, jak w grach RPG, włączamy wyobraźnię i odgrywamy, na bieżąco improwizując, rolę w owej opowieści, w której nasza postać bierze udział. Tyle, że robimy to dużo bardziej dosłownie: nie opisujemy naszych czynności, ale faktycznie je wykonujemy. Chcesz przeszukać tą skrzynię, w której spodziewasz się tajnej skrytki? Proszę bardzo, przeszukuj. Nie rzucaj kośćmi, tylko użyj własnych oczu i rąk. Oczywiście wyjątek stanowią rzeczy, których nie odgrywa się dosłownie, bo byłoby to niebezpieczne albo niemożliwe. Na przykład walkę na broń białą zastępujemy użyciem bezpiecznych replik broni.

Co wziąć ze sobą?

Wyobraźnię, kreatywność i chęć do gry w zespole. Nie jest wymagany specjalny strój (chociaż radzimy unikać rzeczy szczególnie wrażliwych na podarcie lub zabrudzenie) ani rekwizyty. Uczestnicy zaczynają grę jako zwykli zwiedzający wystawę „Wampiry, strzygi i spółka”. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie LARP-owe ani RPG-owe – gra jest pomyślana przede wszystkim dla początkujących.

Zgłoszenia i zasady gry

Osoby zainteresowane udziałem w grze prosimy o przesłanie maila zatytułowanego “LARP” na adres: etnowampiry@ethnomuseum.pl. W treści maila prosimy wpisać imię i nazwisko oraz swój wiek. Można zgłaszać się indywidualnie albo grupami.

• Gramy w niezależnych od siebie 4–7 osobowych zespołach.
• Specjalne zasady starć uczestnicy otrzymają bezpośrednio przed grą.
• Na czas gry należy wyłączyć telefony komórkowe.
• Zespoły zaczynają grę kolejno, w odstępach ok. 15–20 minut. Gra trwa około dwóch godzin.
• W sprawach organizacyjnych i bezpieczeństwa uczestnicy zobowiązani są bezwarunkowo przestrzegać poleceń ekipy organizującej grę (na przykład odnośnie obszaru dostępnego do gry – gramy w normalnie funkcjonującym Muzeum!).
• Osoby mające szczególne uwarunkowania medyczne (alergia, klaustrofobia, astma, złamania itp.) prosimy o wcześniejsze poinformowanie nas o tym.
• Każdy uczestnik ma ubezpieczenie NNW we własnym zakresie (uczniowie zwykle mają wykupione przez szkołę, ale prosimy sprawdzić).

Nasza ekipa

We współpracy z pracownikami Działu Etnografii Polski i Europy LARP-a przygotowuje zespół stowarzyszenia Akademia Rozwoju „Deadline”. Jako stowarzyszenie zajmujemy się szeroko pojętymi fabularnymi grami terenowymi. Naszym flagowym projektem jest Fantazjada – jeden z największych w Polsce LARP-ów fantasy, odbywający się od 1994 r. w fantastycznych plenerach Twierdzy Srebrnogórskiej.

Przy realizacji „W zaświatach muzeum” wspierają nas zaprzyjaźnieni pasjonaci LARP-ów z Warszawy i z Wrocławia, i nie tylko. Więcej niebawem!

A.R. Deadline