Grudzień

„Od zimy i grudy zimo­wej ma nazwę. Jed­nak wię­cej w tym mie­siącu bywa dni pochmur­nych niż mroź­nych a jasnych, tak, że cza­sami led­wie kilka dni nali­czyć można, w któ­rych słońce bły­śnie. Pora też adwen­towa za naj­po­sęp­niej­szą w całym roku uwa­żaną bywa.” Oskar Kolberg

Listopad

„Mie­siąc bar­dzo wła­ści­wie nazwany, bo w tym cza­sie ze wszyst­kich drzew liście już opa­dły albo opa­dają. Z tym mie­sią­cem roz­po­czy­nają się polo­wa­nia i łowy wszel­kiej zwie­rzyny, nie­gdyś bar­dzo wesoło i huczno odpra­wiane. Lubo listo­pad bywa w ogóle dżdży­sty, zimny a cza­sami i mroźny, to jed­nak zda­rzają się i chwile łagodne, a dnie pra­wie do jego połowy jesz­cze nazy­wają miej­scami Babiem latem albo Maru­si­ko­wem latem.” Oskar Kolberg

Res musealiae: Komora konsumpcyjna

Komora to wydzie­lone miej­sce we wnę­trzu tra­dy­cyj­nej wiej­skiej cha­łupy, przy­le­ga­jące do izby lub sieni, wąskie, zaciem­nione i nie­ogrze­wane. Jako rodzaj domo­wego maga­zynu, komora sta­no­wiła spe­cja­li­styczne pomiesz­cze­nie, w któ­rym pano­wały odpo­wied­nie warunki ter­miczne zapew­nia­jące pro­duk­tom żywno­ścio­wym wła­ściwą tem­pe­ra­turę, a z kolei mate­rial­nym uten­sy­liom bezpieczeństwo.

      Komora słu­żyła do skła­da­nia zgro­ma­dzo­nych zapa­sów ziarna i poży­wie­nia. Prze­cho­wy­wano w niej pro­dukty kon­su­mo­wane na bie­żąco oraz zapasy żywno­ści, trzy­mano nie­uży­wane na co dzień, ale cen­niej­sze sprzęty: paradną uprząż, narzę­dzia, oku­cia wozów. W cera­micz­nych garn­kach skry­wano zaosz­czę­dzone pie­nią­dze. Na drą­gach zawie­szano odzież, zapasy przę­dzy, samo­działy. Opie­rane na cegłach lub zawie­szane na dru­tach drew­niane półki, chro­niły prze­cho­wy­wane zapasy żywno­ści oraz bank­noty przed gry­zo­niami. Po jesien­nej zwózce plo­nów z pola stan komory był naj­za­sob­niej­szy. Zimą sys­te­ma­tycz­nie przy­by­wało też zia­ren z młó­co­nego w tym okre­sie zboża. Dostępu do komory chro­niła wsta­wiona w nie­duży otwór okienny kowal­ska krata. …

Czy­taj całość »

Konferencja w Muzeum

Już nie­długo, w dniach 27–28 paź­dzier­nika, w naszym Muzeum odbę­dzie się inter­dy­scy­pli­narna kon­fe­ren­cja naukowa „Muzeum – sztuka żywa?”.

 Sesja ma cha­rak­ter otwarty, uczest­nic­two w niej w roli słu­cha­cza jest bez­płatne i nie wymaga wcze­śniej­szego zgłoszenia.

W pro­gra­mie wystą­pie­nia doty­czące sztuki pro­fe­sjo­nal­nej i sztuki ludo­wej, eth­no­de­si­gnu, wizu­al­no­ści, muze­al­nic­twa, nowych tech­no­lo­gii wyko­rzy­sty­wa­nych w służ­bie kul­tury, muzeów wir­tu­al­nych i in. Wśród pre­le­gen­tów znajdą się wybitni bada­cze, mło­dzi naukowcy, jak rów­nież prak­tycy wdra­ża­jący nowa­tor­skie roz­wią­za­nia w muzeach.

 Tego­roczną sesję dedy­ku­jemy pamięci pro­fe­sora Ksa­we­rego Piwoc­kiego (1901–1974) – wybit­nego histo­ryka sztuki, etno­loga, muze­al­nika, kon­ser­wa­tora. Będzie to kolejna odsłona cyklu kon­fe­ren­cyj­nego Pań­stwo­wego Muzeum Etno­gra­ficz­nego w War­sza­wie, w ramach któ­rego chcemy poru­szać tematy aktu­alne dla współ­cze­snego świata nauki i kul­tury, a jed­no­cze­śnie upa­mięt­niać postaci, które ten świat two­rzyły, osoby, któ­rych zna­cze­nie wykra­czało poza sztywne ramy upra­wia­nych dyscyplin.

 Aktu­alny pro­gram można zna­leźć na stro­nie Muzeum w zakładce „Aktu­al­no­ści”: http://ethnomuseum.website.pl/doc_1075-_muzeum-sztuka-zywa-w-kregu-inspiracji-tworczoscia-ksawerego-piwockiego.html

Muzeum – sztuka żywa?

W kręgu inspi­ra­cji twór­czo­ścią Ksa­we­rego Piwockiego

27–28 paź­dzier­nika 2011

ul. Kredytowa 1

Zapra­szamy!

Sarmaci i ‘obcy’- kultura szlachecka w XVII –wiecznej Polsce — gra/zabawa RPG 22.09.2011

Zie­mie szla­chec­kiej Pol­ski były tere­nem barw­nym kul­tu­rowo, etno­gra­ficz­nie i języ­kowo. Sta­no­wiły także obszar wielu ste­reo­ty­pów. Posta­cie szlach­cica, Kozaka, Tata­rzyna i Żyda czy zamor­skiego ‘plu­draka’ w XVII-wiecznym oto­cze­niu na stałe weszły do lite­ra­tury i sztuki, przy­cią­ga­jąc uwagę arty­stów, histo­ry­ków i ‘zwy­kłego’ odbiorcy rzeczywistości.

Spró­bo­wa­li­śmy oży­wić tamte czasy poprzez para-teatralną formę zabawy, reali­zu­jąc temat:

Plu­dry i rapier:  potwarz dla sar­mac­ko­ści — wszel­kie zło z Zachodu pocho­dzi, na ziemi sar­mac­kiej jeno szlachta pol­ska god­nie żyć może.

Pro­wa­dze­nie warsz­ta­tów: : Joanna i Tomasz Wol­scy, Klara Sielicka-Baryłka, Amu­dena Rutkowska

W grze udział wzięła mło­dzież z  Gim­na­zjum nr 59 przy Zespole Szkół nr 61

Spotkanie poświęcone Tadeuszowi Nowakowi w PME 15.09.2011

Zapra­szamy do wysłu­cha­nia zapisu spo­tka­nia poświę­co­nego twór­czo­ści Tade­usza Nowaka, które odbyło się 15 wrze­śnia 2011 roku w Pań­stwo­wym Muzeum Etno­gra­ficz­nym w War­sza­wie. W spo­tka­niu udział wzięli: prof. U.W. Tomasz Wój­cik, Mag­da­lena Maliń­ska i aktor Teatru Pol­skiego, oraz Teatru Naro­do­wego w War­sza­wie — Jaro­sław Gajew­ski. Zapisu doko­nał Mariusz Raniszewski.

Spo­tka­nie poświę­cone Tade­uszowi Nowakowi

Zapra­szamy rów­nież do obej­rze­nia zdjęć ze spo­tka­nia. Foto­gra­fo­wała Kry­styna Wodecka.

Skrzynia wianna spersonalizowana

Skrzy­nia – to sprzęt schów­kowy, słu­żący do prze­cho­wy­wa­nia odzieży, żywno­ści, doku­men­tów, kosz­tow­no­ści, znany w swej pro­sto­pa­dło­ścien­nej bryle od sta­ro­żyt­no­ści. Z kręgu kul­tury śródziem­no­mor­skiej skrzy­nie prze­szły w inne rejony Europy. Od cza­sów wcze­snego średnio­wie­cza stały się jed­nym z pod­sta­wo­wych mebli w wypo­sa­że­niu wnę­trza warstw wyż­szych i jako takie prze­trwały aż po wiek XVIII. Zaj­mu­jąc ważne miej­sce w prze­strzeni domu otrzy­my­wały nie­zwy­kle bogatą oprawę. Każde epoka sty­lowa odci­snęła na nich swoje piętno. Po skrzy­niach romań­skich pozo­stała ciężka syl­weta i żela­zne oku­cia, wysmu­klone skrzy­nie gotyc­kie zostały wzbo­ga­cone o archi­tek­to­niczne pła­sko­rzeźby, z kolei rene­sans przy­niósł wiele odmian skrzyń i poli­chro­mie, które zmie­niły visage skrzyń do końca ich „kariery”, sta­jąc się też źródłem tak dłu­giego ich trwa­nia. Nie bez zna­cze­nia oka­zał się w XV w. wyna­la­zek piły trac­kiej, który umoż­li­wił ramowe roz­wią­za­nie kon­struk­cyjne, sto­so­wane w skrzy­niar­stwie przez wieki. Kiedy wyparta przez komody i szafy skrzy­nia, prze­stała być ele­men­tem wypo­sa­że­nia wnę­trza warstw wyż­szych, została zaadap­to­wana przez wieś i na dobre kilka wie­ków zago­ściła wśród ludu. …

Czy­taj całość »

Czeskie przesądy o przewidywaniu śmierci z Náchodska

Prze­sądy są czę­ścią życia ludz­kiego od nie­pa­mięci i two­rzą część każ­dej kul­tury. Natu­ral­nie ist­nieją róż­nego rodzaju prace naukowe na temat prze­są­dów. Możemy zna­leźć opra­co­wa­nia typu bar­dziej filo­zo­ficz­nego, czy psy­cho­lo­gicz­nego lub antro­po­lo­gicz­nego itd. Celem tego krót­kiego prze­kazu nie jest naukowe pozna­nie tego, czym jest prze­sąd. Tego rodzaju spo­soby pozna­nia zosta­wię raczej naukow­com róż­nych dzie­dzin. Cho­dzi tu raczej o pro­sty prze­kaz, żeby przy­bli­żyć poprzez niego Cze­chy w tro­chę inny spo­sób niż poprzez popkulturę.

Dla czło­wieka kocha­ją­cego etno­lo­gię, pogląd na różne ste­reo­typy, prze­sądy, opo­wiastki jest raczej otwarty i nie­mal bez­kry­tyczny, bowiem takie formy prze­kazu należą do pew­nego natu­ral­nego psy­cho­lo­gicz­nego sche­matu, poprzez który możemy bar­dziej przy­bli­żyć się do kon­kret­nej wybra­nej kul­tury. Na pewno prze­sąd ma tak samo ważny prze­kaz jak opo­wieść, bajka, legenda, kawał, wiersz, pio­senka czy inne cie­kawe żywe formy ludowe…

Przed­sta­wione tu prze­sądy pocho­dzą z regionu cze­skiego, który nazywa się Náchod­sko*, który leży koło Jičína (mia­sto słyn­nego Rum­cajsa) na pół­nocy Czech. …

Czy­taj całość »

Świdermajer czyli styl nadświdrzański — Robert Lewandowski

Wile­gia­tu­rowe, let­ni­skowe tra­dy­cje dzi­siej­szego Otwocka, Józe­fowa czy Wawra się­gają dru­giej połowy XIX wieku. Wyobraź­cie sobie Pań­stwo lata świet­no­ści willi oraz pen­sjo­na­tów, czyli tzw. świder­ma­je­rów i atmos­ferę minio­nych lat. Piękne domy i ażu­rowe, bogato zdo­bione werandy z wyj­ściem bez­po­śred­nio do ogrodu sąsia­du­ją­cego z sosno­wym lasem. Taka podróż w cza­sie spo­wo­duje, że poczu­je­cie się tak, jak­by­ście prze­żyli tu dzie­ciń­stwo, a ota­cza­jąca przy­roda i styl nad­świ­drzań­ski w archi­tek­tu­rze staną się Wam wyjąt­kowo bliskie.

A wszystko zaczęło się od Kro­nen­berga i Andriol­lego. W sierp­niu 1877 roku została uru­cho­miona, wybu­do­wana przez Leopolda Kro­nen­berga (1812–1878), Droga Żela­zna Nad­wi­ślań­ska, któ­rej trasa wio­dła z Mławy do Kowla przez War­szawę oraz Lublin. W 1880 roku znaczną część fol­warku Anie­lin, poło­żo­nego po obu brze­gach rzeki Świder w gra­ni­cach dzi­siej­szego Otwocka i Józe­fowa, zaku­pił znany war­szaw­ski ilu­stra­tor Elwiro Michał Andriolli (1836–1893). …

Czy­taj całość »

Tadeusz Nowak, piewca Raju

       W Muzeum rusza nowy cykl spo­tkań — „Wnie­bo­głosy” -  poświę­co­nych auto­rom tzw. nurtu wiej­skiego, któ­rych okre­ślały nie tylko kry­te­ria tema­tyczne, ale rów­nież pocho­dze­nie spo­łeczne. Naj­star­szą gene­ra­cję w tym gro­nie two­rzyli auto­rzy debiu­tu­jący jesz­cze przed II wojną świa­tową (m.in. Józef Mor­ton, Hen­ryk Wor­cell). Ich rówie­śni­kiem był Julian Kawa­lec, acz­kol­wiek pisarz ten roz­po­czął swoją karierę znacz­nie póź­niej, po roku 1956. O dyna­mice i zna­cze­niu nurtu wiej­skiego zde­cy­do­wała jed­nak twór­czość auto­rów uro­dzo­nych w latach 30., m.in. Tade­usza Nowaka, Mariana Pilota, Zyg­munta Trziszki, Wie­sława Myśliw­skiego. …

Czy­taj całość »