Balanga w Arce Noego!

Mahala Rai Banda, fot. A. Sobótka

Oto prze­ko­na­łam się, że rze­czy­wi­ście możemy mieć w jed­nym miej­scu cały świat. A to za sprawą ano­ma­lii pogo­do­wych, wywo­łu­ją­cych w Pol­sce tro­pi­kalne ulewy, w połą­cze­niu z dzia­łal­no­ścią kon­cer­tową Muzeum. Mam na myśli ostatni kon­cert prze­glądu „Jedna Europa, Wiele Kul­tur”, orga­ni­zo­wa­nego w Muzeum we współ­pracy ze Sto­wa­rzy­sze­niem Tran­set­nika. Jak możemy prze­czy­tać na stro­nie sto­wa­rzy­sze­nia, „»Jedna Europa, Wiele Kul­tur« jest kon­ty­nu­acją zako­rze­nio­nej już i dosko­nale przyj­mo­wa­nej w War­sza­wie cyklicz­nej imprezy kon­cer­to­wej »Mu­zyka w Muzeum«, która od 2001 r. odbywa się w Pań­stwo­wym Muzeum Etno­gra­ficz­nym. Ideą są spo­tka­nia z róż­nymi kul­tu­rami Europy i ich pre­zen­ta­cja na tle dorobku zna­ko­mi­tych war­szaw­skich, pol­skich artystów”.

…

Czy­taj całość »

Karpaccy gospodarze: demony i wilki (część I)

Tran­syl­wa­nia, fot. Michał Kruszona

Kiedy zamiesz­ku­jący tereny dzi­siej­szej Rumu­nii Dako­wie ubie­rali wil­cze skóry, uda­jąc się do kar­pac­kich lasów, aby odbyć męską ini­cja­cję na wojow­nika i myśli­wego, wiara w wil­ko­łac­two była  oczy­wi­sto­ścią. Przez rok spę­dzony w samot­no­ści, nie mogąc zostać przez nikogo zauwa­żo­nymi, żyli mło­dzi ludzie z gra­bieży, sta­jąc się męż­czy­znami. Jedli wszystko, co w nie­go­ścin­nych gór­skich ostę­pach wpa­dło im w ręce. Bywało, że było to ludz­kie mięso. Osią­gali stan furii — wojow­nika, goto­wego na wszystko w walce o prze­trwa­nie wła­sne i swo­jego ple­mie­nia.
…

Czy­taj całość »

Budowniczowie bukowińskich monastyrów

Mona­styr w Sucza­wicy, fot. Artur Grzybowski

Przy­pusz­czam, że więk­szo­ści osób zain­te­re­so­wa­nych Rumu­nią znana jest legenda o mistrzu Manole, budow­ni­czym cer­kwi w Cur­tea de Argeş. Nie jest to jedyna legenda o budow­ni­czych mo­nastyrów i cer­kwi. Prak­tycz­nie z każdą znacz­niej­szą budowlą jest zwią­zana opo­wieść, zwy­kle koń­cząca się śmier­cią lub oka­le­cze­niem mistrza budow­la­nego lub mala­rza fre­sków. Na Buko­wi­nie zna­na jest opo­wieść bez tra­gicz­nego końca, lecz z pro­ble­mem odpo­wied­niej zapłaty za pracę i co cie­kawsze bez morału.

…

Czy­taj całość »

Ukryte skarby rumuńskiego zbójnika Giwnicza

Skały Sin­gera, fot. Woj­ciech Krysiński

Wśród żywych do dziś podań na Buko­wi­nie szczegól­ną rolę odgry­wają opo­wie­ści o skar­bach. Złoto, pie­nią­dze i klej­noty naj­czę­ściej bywają ukryte w nie­do­stęp­nych miej­scach, są zako­pane lub zatopio­ne. Bar­dzo czę­sto skarby zako­py­wane były przez zbójców.

legendy buko­wiń­skie

W więk­szo­ści wer­sji o zako­pa­nych skar­bach, szcze­gól­nie o zło­cie, są one po­wiązane z ogniem, ze szcze­gól­nym jego rodza­jem. Czę­sto usły­szeć można zatem, że „ w górach musi być skrzy­nia ze zło­tem, bo poka­zują się tam ogniki. Ludzie mówią, że trzeba tam iść jak będzie nów i odko­pać skrzy­nię…”. W miej­sco­wych opo­wia­da­niach prze­wija się także motyw nie­do­stęp­no­ści zło­tych skar­bów za sprawą strze­gą­cych ich mocy. W opo­wie­ściach tych czę­sto zja­wia się rów­nież dzidko, który w tym przy­padku wystę­puje jako straż­nik ukry­tych skar­bów. Aby móc wydo­stać za­kopane skarby, trzeba było speł­nić okre­ślone warunki, przede wszyst­kim odwo­łu­jące się do warto­ści natury moral­nej. Wydo­byte, jeżeli się to już udało, skarby z reguły oka­zy­wały się nadal nieosią­galne, gdyż nale­żały do innego świata. Naj­czę­ściej też zachłan­ność ludzka w opo­wie­ściach tych su­rowo była karana.

…

Czy­taj całość »

W muzeum już straszy

Zaczęło się. W pią­tek, 3 kwiet­nia o godz. 18.00 w gma­chu Pań­stwo­wego Muzeum Etno­gra­ficz­nego w War­sza­wie została otwarta wystawa o zło­wiesz­czo brzmią­cym tytule „Wam­piry, strzygi i spółka”, która przy­je­chała do War­szawy z rumuń­skiego Muzeum Wsi Banac­kiej w Timi­szo­arze. Jako wolon­ta­riu­sze współ­pra­cu­jący z muzeum posta­no­wi­li­śmy zdać rela­cję z wernisażu.

Prof. Oti­lia Hede­san (w środku) opo­wiada zebra­nym o strzy­gach; fot.Jacek Sielski

…

Czy­taj całość »

„Jak rozpoznać wampira?”- I spotkanie z cyklu „Sposób na Wampira: Poradnik Etnograficzny” — 7 kwietnia, g. 18.00

Otwar­cie wystawy „Wam­piry, strzygi i spółka” będzie miało miej­sce dziś wie­czo­rem w naszym muzeum.  Kim są wam­piry? Gdzie możemy spo­tkać  strzygi? O jakiej spółce mowa?  Aby usys­te­ma­ty­zo­wać swoją wie­dzę bądź zara­dzić nie­wie­dzy o isto­tach demo­nicz­nych, zapra­szamy na pierw­sze spo­tka­nie z cyklu „Spo­sób na wam­pira: Porad­nik Etno­gra­ficzny”. Dr Zuzanna Grę­becka z Insty­tutu Kul­tury Pol­skiej Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego opo­wie o tym, jak naukowcy roz­po­znają wam­piry, kim są one w kul­tu­rze tra­dy­cyj­nej, jaką postać przy­bie­rają w lite­ra­tu­rze, sztuce i fil­mie. Pod­czas spo­tka­nia poru­szony zosta­nie klu­czowy temat : Wam­pir czy nie? Czyli jak odróż­nić wam­pira od innych istot demonicznych?

Dr Zuzanna Grębecka

Spo­sób na wam­pira: Porad­nik Etnograficzny

„Jak roz­po­znać wam­pira?„

7 kwiet­nia 2009 (wto­rek), g. 18.00

kolejne spo­tka­nia:

5 maja, g. 18.00 — Jak nie stać się wampirem?

2 czerwca, g. 18.00 — Jak bro­nić się przed wampirami?

Spo­tka­nia będą się roz­po­czy­nały od krót­kiego opro­wa­dza­nia po wysta­wie „Wam­piry, strzygi i spółka”

WSTĘP WOLNY!

Wojciech Krysiński w radiu „Euro”

Woj­ciech Kry­siń­ski — autor prze­wod­nika „Uroki Buko­winy. Polacy na Buko­wi­nie” — był dzi­siaj gościem Kuby Kukli w radiu „Euro”. Wywiad można usły­szeć i zoba­czyć w Zobacz, Co Sły­chać. Na spo­tka­nie z Panem Kry­siń­skim zapra­szamy do Pań­stwo­wego Muzeum Etno­gra­ficz­nego 29 kwiet­nia („Zagad­kowe rumuń­skie mona­styry”) i 6 maja („Polacy na Buko­wi­nie — Pojana Mikuli, czyli nie­zwy­kła wieś”).