Beta

Bądź na bieżąco - RSS

Archiwum tagu „święta”

Gotuj się na potrawy regionalne — tatarak.

13 czerwca 2011 | | Brak komentarzy

OLEJEK DO MASAŻU
Ole­jek tata­ra­kowy koniecz­nie roz­cieńcz ole­jem mig­da­ło­wym, kuku­ry­dzia­nym, oliwą, wino­gro­no­wym lub sojo­wym w pro­por­cji 1:1. Wcie­raj po kąpieli,jeśli doku­czają Ci bóle mię­śni i sta­wów. Pomaga przy gośćcu.

MIÓD TATARAKOWY
Jeśli jesteś prze­mę­czony, zagry­piony, cier­pisz na brak odpor­no­ści, jedz 2–3 razy dzien­nie taką mik­sturę – 3 kro­ple olejku zmie­szane z łyżką miodu.

KANDYZOWANY
Korze­nie wykop w maju, wyszo­ruj, obierz ze skóry, potnij na paski dłu­go­ści 5–6 cm. Gotuj sześć razy, za każ­dym
razem zle­wa­jąc wodę, żeby z kłą­czy usu­nąć gorycz. Mięk­kie odcedź i zalej gorą­cym syro­pem z wody i cukru
(pół kilo­grama cukru roz­puść i zago­tuj w poło­wie litra wody), odstaw na 48 godzin. Dodaj do syropu kolejne pół kilo­grama cukru na każde pół kilo­grama tata­raku. Smaż na wol­nym ogniu, aż syrop zgęst­nieje. Korze­nie osącz, oprósz cukrem, ukła­daj na sicie i susz w let­nim pie­kar­niku.

Czy­taj całość »

Kategorie: potrawy regionalne, rok obrzędowy, Tradycja
Tagi: , , , ,

Tatarak

12 czerwca 2011 | | 4 komentarze

Tatar­skie ziele ma dwa zapa­chy. Jeżeli się potrze w pal­cach zie­loną jego wstążkę miej­scami przy­marsz­czoną, poczuje się zapach, łagodną woń „wierz­bami ocie­nio­nej wody” jak mówi Sło­wacki, tro­chę tylko zatrą­ca­jącą wschod­nim nar­dem. Ale kiedy się takie pasmo tata­raku roze­trze, kiedy się włoży nos w bruzdę, wyło­żoną jak gdyby watą, czuje się obok kadzi­dla­nej woni zapach błot­ni­stego iłu, gni­ją­cych rybich łusek, po pro­stu błota.

Jaro­sław Iwasz­kie­wicz „Tatarak”

Legenda mówi, że tra­fił do Europy za sprawą Tata­rów, któ­rym zawdzię­cza swoją pol­ską nazwę. Wojow­nicy pod­czas wypraw wozili ze sobą korze­nie rośliny, zna­nej ze swo­ich lecz­ni­czych wła­ści­wo­ści. Ze względu na dzia­ła­nie bak­te­rio­bój­cze czę­sto przy­da­wał się w warun­kach polo­wych. Tatar­skie ziele na dłu­gie lata zado­mo­wiło się nad naszymi rze­kami i jezio­rami, a także w ludo­wej medy­cy­nie, kosme­tyce i kuchni. Korze­nia tata­raku uży­wano do odka­ża­nia wody, wywa­rami z niego leczono cho­roby skóry i żołądka. Cha­rak­te­ry­styczny zapach i gorz­kawy smak czy­nił z niego przy­prawę, czę­sto wyko­rzy­sty­waną do wzbo­ga­ca­nia smaku słod­kich potraw i spo­rzą­dza­nia nalewek.

Jesz­cze dla naszych dziad­ków i rodzi­ców zupeł­nie natu­ralne było, że raz w roku, na Zie­lone Świątki tata­rak poja­wiał się w domach. Iwasz­kie­wicz wspo­mina, że w cza­sach jego dzie­ciń­stwa tata­ra­kiem wykła­dano pod­łogi sieni i bal­konu, pano­wał on nie­po­dziel­nie w dniach weso­łych i naprawdę Zie­lo­nych Świąt.

W ostat­nich latach udało się nam i naszym kole­żan­kom spo­tkać jesz­cze kwia­ciarki, sprze­da­jące pęki tata­raku na war­szaw­skiej ulicy Tar­go­wej i pod Halą Mirow­ską. Rozej­rzyj­cie się w swo­jej oko­licy w nad­cho­dzący week­end. Jeśli zauwa­ży­cie  gdzieś kramy na któ­rych han­dluje się tatar­skim zie­lem lub deko­ra­cje zro­bione z tata­raku, zrób­cie im zdję­cia i wyślij­cie do Muzeum.

Kategorie: Antropologia kultury, EtnoWarszawa, rok obrzędowy, Tradycja, Warszawa
Tagi: , , , , ,

Idą Króle!

4 lutego 2011 | | 2 komentarze

fot. PME

Nie ma takiego miesz­kańca  Sopotni Małej, który ukryłby się przed wzro­kiem Trzech Króli. Czy będzie to 6 stycz­nia, czy któ­ryś z dwóch następ­nych dni, pewne jest, że spo­tka ich w domu, w skle­pie lub na ulicy. A wtedy, chcąc nie chcąc, sta­nie się uczest­ni­kiem obrzędu. Tra­dy­cja kró­lew­skich odwie­dzin, mimo że znana jest od dawien dawna na całej Żywiec­czyź­nie, w tak barw­nej for­mie prze­trwała jedy­nie w tej liczą­cej nieco ponad 400 domów wio­sce.

Czy­taj całość »

Kategorie: Antropologia kultury, badania terenowe, Tradycja
Tagi: , , , , ,

Nowy król Europy

25 stycznia 2011 | | Brak komentarzy

Czu­je­cie się Euro­pej­czy­kami – bo Unia Euro­pej­ska, bo euro, bo podró­żo­wa­nie bez paszportów?

Poczuj­cie się Euro­pej­czy­kami raczej z powodu… karnawału!

Pro­jekt Car­ni­val King of Europe, w któ­rego dru­giej edy­cji uczest­ni­czy także nasze Muzeum, wspie­rany jest unij­nym Pro­gra­mem „Kul­tura”, a jego cha­rak­ter naj­le­piej opi­suje wła­śnie chwy­tliwy tytuł: „Kar­na­wał – król Europy”.

Czy­taj całość »

Kategorie: Antropologia kultury, badania terenowe, muzeum
Tagi: , ,

Matka Boska Peruwiańska

24 sierpnia 2010 | | Brak komentarzy

Fot. E. K. Ostrowska

Parę dni temu, a ściślej mówiąc 15 sierp­nia, miało miej­sce kato­lic­kie święto Matki Boskiej Ziel­nej. Każdy, nawet nie-chrześcijanin, wie choćby mniej wię­cej, jak wyglą­dają w Pol­sce obchody tego święta. Ba, w Pol­sce i w całej Euro­pie nie róż­nią się one aż nazbyt. Tego dnia msze święte, świę­ce­nie wian­ków i wią­za­nek wsze­la­kich oraz oka­dza­nie nimi miesz­kań jest wciąż dosyć popu­larne. Czy jed­nak nie cie­kawi Was, jak obchody takiego święta wyglą­dają, dajmy na to, w Peru? Jak we wszyst­kich kra­jach środ­ko­wo­ame­ry­kań­skich, tak i tutaj kult maryjny jest istot­nym ele­men­tem, spa­ja­ją­cym w pewien spo­sób wiarę chrze­ści­jań­ską z zaszło­ściami lokal­nych wierzeń.

Czy­taj całość »

Kategorie: Ameryka Południowa, Antropologia kultury, badania terenowe, Matka Boska, Tradycja
Tagi: , , ,

Wielkanoc

2 kwietnia 2010 | | 1 komentarz

Nie­udane baby”, mal. J. Rysz­kie­wicz, PME

.

Szu­ka­jąc wiel­ka­noc­nych inspi­ra­cji zaj­rze­li­śmy do  muze­al­nego archiwum.

Pre­zen­tu­jemy efekty  świą­tecz­nych poszu­ki­wań — kilka nie­zwy­kłych przed­wo­jen­nych pocz­tó­wek z naszego zbioru.

Wszyst­kim czy­tel­ni­kom bloga życzymy

Rado­snych Świąt Wiel­kiej Nocy!

..



Czy­taj całość »

Kategorie: eksponaty, muzeum, Tradycja
Tagi: , ,

Dziady, cmentarze i złota polska jesień

30 października 2009 | | 3 komentarze

Fot. Paweł Matwiejczuk

Jesień jest jedną z pięk­niej­szych pór roku, o ile nie pada zbyt inten­syw­nie. Na jesieni wspo­mi­nam z żoną czasy naszego narze­czeń­stwa, kiedy dawa­li­śmy się porwać roman­tycz­no­ści spa­ce­rów, pogu­bieni gdzieś w ulicz­kach Żoli­bo­rza pośród sta­rych drzew i suchych liści zale­ga­ją­cych chod­niki.
Koniec paź­dzier­nika i począ­tek listo­pada to także dwa dni świąt. 31 paź­dzier­nika przy­pada święto refor­ma­cji – wspo­mnie­nie dnia, w któ­rym w 1517 roku Mar­cin Luter przy­bił na drzwiach kościoła zam­ko­wego w Wit­tem­ber­dze swoje 95 tez prze­ciw odpu­stom. Dziś taki akt koja­rzyłby się jed­no­znacz­nie z wan­da­li­zmem. Spró­bo­wałby ktoś przy­bić kartkę na kościelne drzwi – inter­wen­cja patrolu, noc na dołku i kole­gium gwa­ran­to­wane! A jed­nak w XVI wieku takie postę­po­wa­nie nikogo nie dzi­wiło. W tam­tych cza­sach na drzwiach kościoła wisiały liczne kartki zawie­ra­jące drobne ogło­sze­nia, zapro­sze­nia, posta­no­wie­nia władz. Wrota kościelne były medium, do któ­rego przy­pi­nano infor­ma­cje. Suge­styw­nie oddaje ten stan rze­czy scena z filmu „Luter” w reży­se­rii Erica Tilla.

Czy­taj całość »

Kategorie: Olędrzy, Tradycja
Tagi: , , , , , ,