Dzień Wolnej Sztuki
Międzynarodowa akcja muzealna, której celem jest zachęcenie publiczności do uważnego przyjrzenia się wybranym dziełom i poświęcenia im od 5 do 10 minut, staje się okazją do wspólnego zatrzymania się i świadomego oglądania sztuki.
Z tej okazji zapraszamy do odwiedzenia czterech wybranych obiektów, przy których będą czekały osoby z Działu Kuratorium PME. Opowiedzą historie poszczególnych dzieł, przybliżą ich kontekst oraz podzielą się ciekawostkami. Spotkania odbywać się będą co 15 minut na różnych wystawach, zgodnie z poniższym harmonogramem.
Cena
Bilety na hasło „DWS” dostępne są w Kasie PME w promocyjnej cenie 16 zł (do pobrania jedynie w godzinach 11:00-15:00) i uprawniają do zwiedzania całego muzeum.
Harmonogram i wybrane obiekty
O godzinie 12:00, 13:00 i 14:00 zapraszamy na spotkanie przy obrazie Vojtecha Erdélyiego „Podwieczór” (1920–1930) na wystawie „Formy Obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich”. Praca pochodzi z Galerii Wschodniosłowackiej w Koszycach.
Vojtech Erdélyi był jednym z twórców Zakarpackiej Szkoły Malarstwa, a jego prace cechuje nastrojowość i inspiracja ekspresjonizmem niemieckim. Artysta czerpał również z dorobku Paul Cézanne, jednego z najważniejszych postimpresjonistów. Obraz przedstawia moment zmierzchu, w którym dwie postaci, zwrócone ku pejzażowi karpackiemu, pogrążają się w kontemplacji i ciszy, tworząc scenę pełną skupienia i refleksji.
Spotkanie będzie okazją, by zatrzymać się przy obrazie i przyjrzeć się jego tematyce, kontekście Zakarpackiej Szkoły Malarstwa, a także skupić się na tym, jakie emocje oraz skojarzenia wywołuje.
O godzinie 12:15, 13:15 i 14:15 zapraszamy na spotkanie wokół obrazu „Bitwa pod Aduą” z ekspozycji „Afrykańskie wyprawy, azjatyckie drogi”.
Dzieło, pochodzące z lat 50. XX wieku, przedstawia wydarzenie historyczne z 1 marca 1896 roku, kiedy to wojska etiopskie dowodzone przez Menelika II rozgromiły armię włoską. Zwycięstwo to pozwoliło Etiopii zachować niepodległość i wyróżnia ją jako jedyne państwo afrykańskie, które skutecznie obroniło się przed kolonialnym podporządkowaniem. Spotkanie stanie się punktem wyjścia do rozmowy o malarstwie etiopskim, jego narracyjnym charakterze, bogatej symbolice oraz ścisłym związku sztuki z historią.
O godzinie 12:30, 13:30 i 14:30 zostaniemy na wystawie „Afrykańskie wyprawy, azjatyckie drogi”, by spotkać się przy netsuke w kształcie maski teatru nō.
Netsuke pełniło funkcję praktycznego elementu stroju – pozwalało mocować przy pasie obi niewielkie pojemniki i woreczki, ponieważ kimono nie posiadało kieszeni. Przedmioty te wykonywano najczęściej z drewna lub kości i szczególnie popularne były w XVIII oraz pierwszej połowie XIX wieku. Prezentowany obiekt należy do kategorii men, czyli miniaturowych przedstawień masek teatralnych. Ukazuje maskę wykorzystywaną w teatrze nō do odgrywania ról młodych kobiet. Netsuke stanowi nie tylko przykład kunsztu rzemieślniczego, lecz także pretekst do rozmowy o europejskim kolekcjonerstwie oraz fascynacji orientalizmem, która w drugiej połowie XIX wieku przyczyniła się do intensywnego zainteresowania sztuką i rzemiosłem japońskim.
O godzinie 12:45, 13:45 oraz 14:45 zapraszamy na spotkanie przy rzeźbach Jadwigi Grali na wystawie „Glina, spiek, forma”.
Jadwiga Grala była twórczynią z Burzenina nad Wartą, której działalność artystyczna rozpoczęła się w 1962 roku w wyniku badań terenowych prowadzonych przez etnografów. Prośba o wykonanie figurek zwierząt i gwizdków stała się impulsem do podjęcia pracy twórczej, która szybko została włączona w instytucjonalny obieg sztuki ludowej. Od 1963 roku artystka uczestniczyła w konkursach organizowanych pod patronatem instytucji państwowych i zdobywała nagrody, m.in. przyznawane przez Ministerstwo Kultury i Sztuki. Jej rzeźby, przedstawiające zarówno zwierzęta lokalne, jak i egzotyczne, często inspirowane ilustracjami książkowymi, funkcjonowały w ramach estetyki promowanej jako reprezentatywna dla ludowości regionu.
W kontekście Dnia Wolnej Sztuki warto spojrzeć na te obiekty nie tylko jako wyraz indywidualnej wyobraźni, lecz także jako efekt określonych uwarunkowań kulturowych, instytucjonalnych i konkursowych lat 60. XX wieku.
