Jeden obiekt. Spotkanie dekolonialne

Kontynuujemy cykl oprowadzań poświęconych pojedynczym obiektom z kolekcji Państwowego Muzeum Etnograficznego, prezentowanym na wystawie „Afrykańskie wyprawy, azjatyckie drogi”. Punktem wyjścia jest pytanie, dlaczego wiele obiektów związanych z kulturami pozaeuropejskimi pozostaje w ekspozycjach w pewnym sensie „przezroczystych” – widzimy ich materialną formę, jednak ich znaczenia, kontekst powstania czy droga do muzeum często pozostają dla publiczności nieczytelne.

Podczas kolejnego spotkania przyjrzymy się zbroi samurajskiej jako obiektowi muzealnemu oraz pretekstowi do szerszej refleksji nad obecnością japońskich artefaktów w europejskich kolekcjach. Zastanowimy się, w jaki sposób tego typu przedmioty trafiały do muzeów, jak były interpretowane oraz jakie znaczenia im przypisywano.

Zbroja samurajska stanie się także punktem wyjścia do rozmowy o sposobach patrzenia na obiekty kultury materialnej oraz o tym, jak ich odbiór zmienia się w zależności od kontekstu historycznego i kulturowego.

Punktem odniesienia dla dyskusji będzie fragment książki „Chryzantema i miecz. Wzory kultury japońskiej” autorstwa Ruth Benedict — klasycznego tekstu antropologicznego powstałego na zamówienie rządu USA w czasie II wojny światowej. Publikacja ta, napisana bez bezpośredniego doświadczenia Japonii, odegrała istotną rolę w kształtowaniu zachodnich wyobrażeń o japońskiej kulturze.

Podczas wspólnego czytania i rozmowy spróbujemy zestawić perspektywę tekstu z muzealnym obiektem. Zastanowimy się, na ile obraz samuraja obecny zarówno w kolekcjach muzealnych, jak i w literaturze, wynika z historycznej rzeczywistości, a na ile jest efektem interpretacji oraz kulturowych projekcji.