Bezpłatne 
Zapraszamy na konferencję „Muzea dla sprawiedliwości społecznej. Edukacja w centrum uwagi”.
Dwudniowe spotkanie jest adresowane do edukatorów i edukatorek muzealnych. Stanowi forum wymiany doświadczeń, prezentacji dobrych praktyk oraz dyskusji nad konkretnymi strategiami i narzędziami, które można wdrażać w codziennej pracy edukacyjnej.
16 lutego, 9:00-17:15
17 lutego, 9:00-17:15
Dziękujemy za ogromne zainteresowanie konferencją. Informujemy, że limit miejsc został wyczerpany, a rejestracja została zakończona.
Nie zdążyliście zarejestrować się na konferencję? Spokojnie – nie wszystko stracone! Na naszym kanale YouTube będziecie mogli śledzić transmisję na żywo z obu dni wydarzenia:
Dostępność
Wydarzenie tłumaczone na Polski Język Migowy.
Więcej informacji dla osób z różnymi potrzebami: dostepnosc@ethnomuseum.pl; tel. 512 940 167 (możliwość wysłania SMS). Prosimy o kontakt telefoniczny od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-16:00.
O wydarzeniu
Konferencja skupia się na roli edukacji muzealnej w promowaniu równości, inkluzywności i sprawiedliwości społecznej. W obliczu rosnących nierówności, potrzeby dekolonizacji narracji muzealnych oraz wyzwań związanych z dostępnością, technologią i kryzysem klimatycznym, wydarzenie tworzy przestrzeń do refleksji nad społeczną funkcją muzeów.
Główne tematy konferencji obejmują:
- Dekolonizację muzeów i narracji wystawienniczych
- Inkluzywność i dostępność w działaniach edukacyjnych
- Rolę edukatora jako aktora zmiany społecznej
- Edukację antydyskryminacyjną
- Współtworzenie programów z grupami marginalizowanymi
- Wykorzystanie technologii i mediów w edukacji muzealnej
- Sprawiedliwość klimatyczną i ekologiczne wyzwania w muzeach
Plan konferencji
DZIEŃ 1 – 16.02
8:30–9:00 – Rejestracja osób uczestniczących
9:00–9:30 – Oficjalne rozpoczęcie konferencji
9:30–10:30 – Wykład keynote
10:30–11:45 – PANEL I
ROLA OSOBY EDUKATORSKIEJ
Natalia Szumska – Edukator jako mediator pamięci – techniki warsztatowe sprzyjające budowaniu poczucia sprawiedliwości podczas mówienia o przeszłości
Marianna Otmianowska – Uwagi i spostrzeżenia wobec praktycznego znaczenia tytułowego centrum edukacji
Blanka Błaszczak-Rozenbaum – Edukacja globalna a edukacja muzealna: jak opowiedzieć na nowo muzeum na podstawie działań edukacyjnych prowadzonych przez organizację pozarządową SALAM LAB – Stowarzyszenie Laboratorium Działań dla Pokoju
11:45–12:15 – Przerwa kawowa
12:15–13:30 – PANEL II
DEKOLONIALNOŚĆ W MUZEUM
Marta Widy-Behiesse – Od dominacji do dialogu. Reprezentacje sztuki arabskiej i afrykańskiej w wybranych europejskich instytucjach kultury
Kevin Wellington Githehu – Who is being shown, who is speaking; Power, Voice and Decolonial Practice in the State Ethnographic Museum in Warsaw
Julia Grudzień – Wbrew stereotypom – muzeum jako przestrzeń włączenia i troski
13:30–14:45 – PANEL III
TECHNOLOGIA I ŚRODOWISKO
Hanna Stacewicz, Filip Płuciennik – Muzeum dla klimatu — współpraca instytucji kultury i organizacji obywatelskich na rzecz sprawiedliwości ekologicznej na przykładzie projektu „Smutna rzeka” prezentowanego w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
Misza Marke Majcherczyk – Gry jako forma edukacji włączającej
Marek Zambrzycki, Monika Krzencessa – Zwierzęta w narracjach wystawienniczych – wystawa „Fauna”
14:45–15:45 – Przerwa lunchowa
15:45–17:15 – Warsztaty (więcej informacji niżej)
Po zakończeniu pierwszego dnia konferencji, osoby chętne będą mogły wziąć udział w oprowadzaniu po wystawie.
DZIEŃ 2 – 17.02
9:00–10:30 – Warsztaty (więcej infromacji niżej)
10:30–11:00 – Przerwa kawowa
11:00–12:15 – PANEL I
DOSTĘPNOŚĆ
Justyna Zieniuk – Dostępne PME w praktyce
Gabriela Lalak – Skansen dostępny. Przykłady rozwiązań zapewniających dostępność dla osób ze szczególnymi potrzebami w Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie
Katarzyna Zielińska – Rola spotkań fokusowych z osobami z niepełnosprawnościami i seniorami w projektach badawczych na przykładzie „Atlasu niematerialnego dziedzictwa Krakowa – etap I” w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa
Barbara Tichy – „Sztuka dla wnuka” – międzypokoleniowe współtworzenie w muzeum
12:15–13:30 – PANEL II
EDUKACJA ANTYDYSKRYMINACYJNA
dr Paulina Długosz – Muzea jako laboratoria zmian społecznych XXI wieku
Julia Chimiak, Dagmara Mańka-Wizor – Edukacja dla służb – czy to zadanie dla muzeum?
Alicja Ososińska – Historia i pamięć jako narzędzie antydyskryminacyjne w edukacji muzealnej
13:30–14:30 – Przerwa lunchowa
14:30–15:45 – PANEL III
MUZEUM JAKO PRZESTRZEŃ PARTYCYPACJI
Zofia Zaccaria – „Łazienki w zachwycie” – proces współtworzenia wystawy jako praktyka inkluzywnego muzeum
Przemysław Kuryło – Muzeum dostępne. Programy współpracy z nauczycielami i uczniami w szczecińskim Muzeum Techniki i Komunikacji
Kamil Stasiak, Katarzyna Garus – O potrzebie nadania rangi działań społecznościowych w muzeach. Przypadek Centrum Działań Społecznościowych Muzeum Krakowa
15:45–16:45 – Wykład keynote
16:45–17:15 – Zakończenie konferencji
Po zakończeniu drugiego dnia konferencji, osoby chętne będą mogły wziąć udział w oprowadzaniu po wystawie.
Warsztaty
Warsztaty w trakcie konferencji
- Zapisy na warsztaty odbędą się w trakcie rejestracji przed rozpoczęciem konferencji.
- Kto pierwszy, ten lepszy – liczba miejsc jest ograniczona w każdym warsztacie.
- W ciągu dwóch dni konferencji każda osoba uczestnicząca może zapisać się na dwa różne warsztaty.
Tematy warsztatów:
- Dekolonizacja narracji
Warsztat „Dekolonizacja narracji” to zaproszenie do uważnego przyjrzenia się opowieściom, które towarzyszyły nam od dzieciństwa – od szkolnych lektur i podręczników, przez media i narracje podróżnicze, po język organizacji pomocowych. Wspólnie przyjrzymy się, jak kolonialne i eurocentryczne schematy myślenia wciąż kształtują nasze wyobrażenia o Afryce, Azji, Bliskim Wschodzie czy Ameryce Południowej.
Podczas spotkania przeanalizujemy stereotypy takie jak „egzotyczny”, „orientalny”, „biedny, ale szczęśliwy” czy „szlachetny dzikus” – pokażemy je jako elementy narracyjnego matrixa, niewidzialnej struktury, która nieświadomie porządkuje świat w kategoriach „my” i „oni”. Będziemy badać te schematy w tekstach kultury, materiałach edukacyjnych i przekazach medialnych, a także poszukiwać dla nich alternatywnych perspektyw.
Osoba prowadząca: Alicja Kosińska – edukatorka, prezeska Fundacji Go’n’Act, członkini sieci edukatorskiej Polskiej Akcji Humanitarnej. Kulturoznawczyni specjalizująca się w stosunkach międzykulturowych Azji i Afryki, pasjonatka edukacji globalnej i praw dziecka. Realizowała projekty Fundacji Go’n’Act, m.in. „Etycznie o podróżach. Jak sprawiedliwie opowiadać o świecie?” oraz „Akcja Dekolonizacja – jak historia wpływa na teraźniejszość”.
- W sieci AI
Warsztat „W sieci AI” zaprasza do zakwestionowania popularnego przekonania, że sztuczna inteligencja jest neutralna, obiektywna i „uniwersalna”. Spotkanie pokaże, jak nowe technologie są osadzone w konkretnych relacjach władzy, nierównościach i globalnych współzależnościach. Porozmawiamy o tym, kto projektuje algorytmy, na czyjej wiedzy są trenowane i kto ponosi koszty ich rozwoju – społecznie, środowiskowo i ekonomicznie.
Przyjrzymy się także niewidzialnym zapleczom AI: pracy ludzi z Globalnego Południa, wydobyciu surowców, energochłonnej infrastrukturze oraz danym, które nie są neutralne, lecz nasycone uprzedzeniami, a nawet kolonialnym spojrzeniem. Wspólnie zastanowimy się, w jaki sposób sztuczna inteligencja może reprodukować dawne hierarchie – rasowe, kulturowe i ekonomiczne – oraz jak wygląda dekolonizacja AI: oddawanie głosu pomijanym perspektywom, krytyka dominujących narracji technologicznych i budowanie bardziej sprawiedliwych modeli rozwoju.
Osoba prowadząca: Anna Owsiany – edukatorka, trenerka i artystka. Specjalizuje się w edukacji poprzez sztukę, edukacji demokratycznej oraz tematach związanych z inkluzywnością, antydyskryminacją i edukacją globalną. Autorka materiałów edukacyjnych w projekcie „Akcja Dekolonizacja – zasoby władzy” Fundacji Go’n’Act. Prowadzi projekty artystyczne, edukacyjne i społeczne oraz uczy sztuki współczesnej, twórczości i kreatywności w instytucjach kultury.
- Czyje historie opowiadamy? Dekolonialne myślenie w kontekście edukacji muzealnej – od refleksji do praktyki
Warsztat „Czyje historie opowiadamy? Dekolonialne myślenie w kontekście edukacji muzealnej – od refleksji do praktyki” koncentruje się na dekolonialnym myśleniu z dwóch perspektyw: praktyki codziennej pracy edukatora/ki muzealnej oraz doświadczeń zwiedzających. Uczestnicy przyjrzą się narracjom obecnym w muzeach, zarówno historycznym, jak i współczesnym, zastanawiając się: kto mówi, z jakiej pozycji i kogo w tych opowieściach brakuje.
Warsztat ma charakter refleksyjno-praktyczny – uczestnicy pracują na własnych doświadczeniach i przykładach ze swoich instytucji, co pozwala przełamywać hierarchię ekspert/uczestnik i budować działania oparte na partnerstwie, zaufaniu i uznaniu wiedzy doświadczeniowej.
Osoba prowadząca: Arlo Samba Wat – junior menadżerka mediów społecznościowych w Alliance for Black Justice in Poland, koordynuje również organizację eventów. Uczestniczyła w panelach dyskusyjnych poświęconych tematyce dekolonialnej oraz prowadzi edukacyjny podcast „Queerky”, łączący perspektywy tożsamości seksualnej i rasowej. Angażuje się w kampanie społeczne na rzecz równości w Polsce. Prywatnie uczennica produkcji filmowej i telewizyjnej, aktywna w branży kreatywnej.
- Sztuka obecności
Warsztat „Sztuka obecności” zastanawia się nad możliwością projektowania odważnych i transformacyjnych przestrzeni edukacyjnych w instytucjach publicznych. Jak tworzyć miejsca sprzyjające refleksji i budowaniu relacji, które uwrażliwiają społecznie, integrują somatycznie i pozwalają testować alternatywne scenariusze postaw i przekonań?
Warsztat jest zaproszeniem do wspólnego ćwiczenia gestów gościnności i praktyk sojuszniczych w kontekście projektowania programów publicznych i zajęć edukacyjnych.
Osoba prowadząca: Róż Różyński – projektuje procesy twórcze i edukacyjne nastawione na zmianę postaw społecznych oraz przeciwdziałanie wykluczeniom. Kuratoruje, facylituje i produkuje holistyczne przestrzenie zachęcające uczestników do odkrywania własnej mocy i wprowadzania bardziej zrównoważonych sposobów bycia. Współzałożycielka Open Institute – akademii dla artystów i aktywistów z różnych środowisk kulturowych w Polsce, współtwórczyni School of Antiracist Practices. Pracowała m.in. w Generatorze Malta podczas Malta Festival Poznań oraz od dwóch lat w organizacji wspierającej ruchy społeczne Ulex Project.
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie realizuje projekt „Muzea dla sprawiedliwości społecznej – edukacja w centrum uwagi”, finansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Projekt jest częścią Inwestycji A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju.
Szczegóły projektu
- Tytuł projektu: Muzea dla sprawiedliwości społecznej – edukacja w centrum uwagi
- Wnioskodawca: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
- Okres realizacji: 01.09.2025 r. – 28.02.2026 r.
- Źródło finansowania: Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), Sfinansowane przez Unię Europejską – NextGenerationEU
- Wartość projektu (koszt całkowity): 99 910,00 zł
- Kwota wsparcia (grant KPO): 63 840,00 zł
- Wkład własny Wnioskodawcy: 36 070,00 zł
