Przejdź do menu Przejdź do treści

Спільні домівки / Domy wspólne

Termin
18.04.2026 -30.06.2028
Rodzaj
Wystawa czasowa

„Спільні домівки / Domy wspólne” to familijna wystawa o tym, czym jest dom i co daje nam poczucie bezpieczeństwa – szczególnie w świecie, który się zmienia. Projekt powstał przy współudziale osób z doświadczeniem migracji, w szczególności pochodzenia ukraińskiego.

Ważnym etapem powstawania wystawy była seria twórczych warsztatów, podczas których dzieci oraz osoby dorosłe stworzyły kolaże, hafty, dźwięki i ceramiczne formy. Stały się one punktem wyjścia do rozmów o domu – nie jako miejscu, ale jako zbiorze skojarzeń, wspomnień, relacji i codziennych doświadczeń. W rozmowach z edukatorkami, artystkami i psycholożką, dzieci opowiadały, co sprawia, że czują się bezpiecznie i „jak w domu”.

Wiele osób biorących udział w projekcie żyje dziś w poczuciu bezpieczeństwa, jednak trudne doświadczenie zmiany nie znika z ich codzienności. Powraca w wiadomościach, rozmowach z bliskimi, nocnych lękach czy dźwiękach, które uruchamiają pamięć. Dzieci często rysują wojnę, nawet wtedy, gdy nikt o nią nie pyta. Wystawa „Спільні домівки / Domy wspólne” nie skupia się jednak na jednej historii ani grupie, lecz pokazuje uniwersalne doświadczenie szukania spokoju, stabilności i wspólnoty.

Najbliższe wydarzenia towarzyszące

12 lipca 2026, 12:00-14:00
Inne są domy – familijne warsztaty literackie

Podczas familijnego spotkania autorskiego z Martyną Skibińską, autorką książki „Gwarno”, porozmawiamy o języku oraz spróbujemy ocalić zanikające słowa.

16 lipca 2026, 10:00-18:00
Artystyczne czwartki na wystawie familijnej

Podczas spotkania z Hanną Shumską stworzymy przestrzenną instalację inspirowaną drzwiami i przejściami, która stanie się częścią wystawy familijnej.

23 lipca 2026, 10:00-18:00
Artystyczne czwartki na wystawie familijnej

Podczas warsztatów z Matkami twórczyniami wspólnie stworzymy tekstylne „przepisy na dom”, zastanawiając się, co sprawia, że czujemy się bezpiecznie i dobrze w danym miejscu. 

24 lipca 2026, 15:00
Nocowanka w Muzeum

Podczas nocowanki na wystawie „Спільні домівки / Domy wspólne” weźmiemy udział w warsztatach ceramicznych i detektywistycznej grze terenowej, wybierzemy się na nocne zwiedzanie wystaw, obejrzymy film oraz wspólnie przygotujemy kolację i śniadanie.

25 lipca 2026, 14:00-16:00
Warsztaty kolażu z Maryną Siliakovą

Podczas familijnych warsztatów kolażu stworzymy osobiste opowieści o bezpiecznych przestrzeniach.

30 lipca 2026, 10:00-18:00
Artystyczne czwartki na wystawie familijnej

Podczas spotkania z Filipem Pietuchem i Niko Płaczek wprowadzimy wystawę w stan „remontu” i wspólnie ją przemeblujemy, zmieniając sposób poruszania się i odbioru przestrzeni muzeum.

6 sierpnia 2026, 10:00-18:00
Artystyczne czwartki na wystawie familijnej

Podczas spotkania z Hanną Shumską będziemy wspólnie tworzyć instalację, która zmieni codzienną drogę przez muzeum.

13 sierpnia 2026, 10:00-18:00
Artystyczne czwartki na wystawie familijnej

Podczas spotkania z artystką Martą Romankiv porozmawiamy o wspólnocie oraz stworzymy listy i rysunki, które staną się częścią wystawy familijnej.

18 sierpnia 2026, 17:30-19:30
Owocowe lato: pierogi z jagodami

Podczas familijnych warsztatów kulinarnych inspirowanych smakami lata przygotujemy domowe pierogi z jagodami i odwiedzimy wystawę „Спільні домівки / Domy wspólne”.

20 sierpnia 2026, 10:00-18:00
Artystyczne czwartki na wystawie familijnej

Podczas warsztatów z Matkami twórczyniami wspólnie stworzymy tekstylne „przepisy na dom”, zastanawiając się, co sprawia, że czujemy się bezpiecznie i dobrze w danym miejscu. 

27 sierpnia 2026, 10:00-18:00
Artystyczne czwartki na wystawie familijnej

Podczas spotkania z Filipem Pietuchem i Niko Płaczek wprowadzimy wystawę w stan „remontu” i wspólnie ją przemeblujemy, zmieniając sposób poruszania się i odbioru przestrzeni muzeum.


Bezpieczne doświadczanie wystawy

Wystawa zawiera liczne elementy interaktywne i pozostaje otwartym procesem, zmieniającym się wraz z każdą osobą zwiedzającą. Istotne jest sensoryczne doświadczanie ekspozycji: poprzez plastyczność gliny, miękkość koców, fakturę tkanin czy rytm wspólnych działań. Pozwala to regulować emocje i wchodzić w trudniejsze tematy w odpowiednim tempie.

Na osoby zwiedzające czekają przewodniki wspierające osoby dorosłe w prowadzeniu uważnych, dostosowanych do wieku rozmów z dziećmi. Zagadnienia poruszane na wystawie – związane z domem, pamięcią czy zmianą – są często intuicyjnie bliskie najmłodszym, jednak wsparcie dorosłych pomaga je nazwać, uporządkować i bezpiecznie przeżyć.


Radykalna gościnność

Fundamentem projektu jest idea gościnności rozumianej jako wzajemna relacja przyjmowania i bycia przyjętym. „Спільні домівки / Domy wspólne” zapraszają do refleksji nad tym, jak w zmieniającej się codzienności Warszawa staje się miejscem współdzielonym – tworzonym na nowo przez relacje, codzienne gesty i wzajemną troskę różnych grup. Muzeum staje się miejscem spotkania, wspólnym domem – współtworzonym przez osoby o różnych doświadczeniach i historiach.

Wystawa „Спільні домівки / Domy wspólne” jest realizowana w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie we współpracy z Fundacją Ukraiński Dom.


Sale tematyczne
  • Sala 1 – Kolaże stworzone podczas warsztatów ukazują symbole i przedmioty związane z domem oraz doświadczeniem przeprowadzki. Przestrzeń ma charakter otwarty – można ją współtworzyć, dodając własne wspomnienia i refleksje o domu.
  • Sala 2 – Haft, głęboko zakorzeniony w kulturze ukraińskiej, pełni funkcję nośnika tożsamości i ochrony. Wspólnie stworzone prace, zestawione z materiałami archiwalnymi, pokazują wyszywanie jako formę amuletu. W tej sali można stworzyć własny symbol ochronny inspirowany dawnymi motywami.
  • Sala 3 – Dom staje się tu doświadczeniem dźwiękowym: słychać dziecięce głosy, rytmy codzienności i fragmenty pieśni. Przestrzeń zmienia się wraz z udziałem osób zwiedzających, które mogą pozostawić w niej własne dźwięki.
  • Sala 4 – Opowieść o kuchni, smakach i rodzinnych rytuałach, które budują więzi oraz podtrzymuj pamięć kulturową. Można tu odkryć tradycje kulinarne Polski, Ukrainy i Krymu.
  • Sala 5 – Wspomnienia i marzenia zapisane na ceramicznych kaflach tworzą osobiste historie inspirowane tradycją ceramiki kosowskiej z Huculszczyzny. Prace łączą przeszłość z marzeniami o przyszłości.
  • Sala 6 – Przestrzeń z dużym łóżkiem inspirowanym dziecięcymi „bazami” z poduszek i koców. To miejsce refleksji nad tym, czym jest poczucie bezpieczeństwa i co sprawia, że czujemy się „u siebie”.

PRZEWODNIKI PO WYSTAWIE

Do każdej sali tematycznej przygotowaliśmy przewodniki. Osoby dorosłe mogą wykorzystać je przy zwiedzaniu z dziećmi. Znajdują się w nich propozycje tematów do rozmowy w konkretnych przestrzeniach, propozycje zabaw i zadań oraz komentarze psycholożki. Przewodniki można znaleźć poniżej, a także wydrukowane w salach wystawy.

  • Przewodnik dla osób zwiedzających z dziećmi w wieku 4-8 (język polski)
    pdf
    3.41 MB
  • Przewodnik dla osób zwiedzających z dziećmi w wieku 4-8 (język ukraiński)
    pdf
    3.39 MB
  • Przewodnik dla osób zwiedzających z dziećmi w wieku 9-13 (język polski)
    pdf
    3.35 MB
  • Przewodnik dla osób zwiedzających z dziećmi w wieku 9-13 (język ukraiński)
    pdf
    3.30 MB
Dostępność wystawy
  • treści w języku polskim, ukraińskim i angielskim,
  • audiodeskrypcja całej ekspozycji i wybranego obiektu w języku polskim, ukraińskim i angielskim,
  • tyflografika wybranego obiektu,
  • na wystawie znajdują się obiekty, których można dotknąć,
  • wideoprzewodnik po wystawie oraz informacje w Polskim Języku Migowym,
  • miejsca do odpoczynku,
  • teksty o odpowiedniej wielkości czcionek, które zapewniają komfort czytania szerokiemu gronu odbiorców.

Wybór treści przełożonych na formy dostępu został dokonany w procesie konsultacji, z uwzględnieniem perspektyw samorzeczniczek i samorzeczników.

MATERIAŁY DOSTĘPNE

Audiodeksrypcje:

Audiodeskrypcja ogólna wystawy

Język polski

українська мова – Загальна аудіодескрипція виставки

English – General Exhibition Audio Description

Kafel piecowy, Autor nieznany, 1861

Język polski

українська мова – Пічна кахля. Невідомий автор. 1861 р.

English – Stove tile. Artist unknown. 1861

Polski Język Migowy:

Wideoprzewodnik po wystawie
Amulety i hafty

Ceramiczne historie
Domowe smaki i opowieści
Łóżko

Strych

Warstwy domu
Tekst kuratorski

Ukraiński Język Migowy:

Wideoprzewodnik po wystawie

Amulety i hafty
Ceramiczne historie

Domowe smaki i opowieści

Łóżko

Strych

Warstwy domu

Tekst kuratorski


O kuratorce

Ivanna Berchak – kuratorka niezależna, mediatorka sztuki, koordynatorka projektów artystycznych oraz autorka tekstów o sztuce. Specjalizuje się w organizacji wystaw, programów edukacyjnych i warsztatów, współpracy z artystami oraz w realizacji projektów społeczno-artystycznych. Ma doświadczenie w pracy w instytucjach kultury, fundacjach oraz niezależnych inicjatywach artystycznych. Obecnie kuratorka wystaw i projektów w galerii Dim w Warszawie. Współpracuje z Fundacją Edwarda Dwurnika, Magdalena Więcek Estate, Instytutem Adama Mickiewicza oraz Ukraińskim Domem w Warszawie, gdzie współorganizuje wydarzenia kulturalne i prowadzi działania edukacyjne. Absolwentka Uniwersytetu im. Vasyla Stefanyka w Ivano-Frankivsku (malarstwo, kwalifikacje pedagogiczne) oraz Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu (mediacja sztuki).

Koordynatorka projektu:
Justyna Dominiak – kulturoznawczyni, menedżerka kultury i edukatorka muzealna, specjalizująca się w projektowaniu i zarządzaniu programami edukacyjno-kulturalnymi oraz rozwoju publiczności instytucji muzealnych. Kierowniczka Działu Edukacji w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, gdzie odpowiada za tworzenie i wdrażanie strategii edukacyjnej, rozwój oferty dostępnej i inkluzywnej oraz zarządzanie zespołem. Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy w instytucjach kultury, m.in. w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Domu Spotkań z Historią oraz Fundacji na rzecz Wielkich Historii. Specjalizuje się w koordynacji złożonych projektów kulturalnych i edukacyjnych, pozyskiwaniu środków zewnętrznych oraz współpracy międzysektorowej. W swojej pracy łączy perspektywę zarządczą z praktyką edukacyjną, tworząc programy odpowiadające na współczesne wyzwania społeczne i potrzeby różnych grup odbiorców. Wiceprezeska i współzałożycielka stowarzyszenia Forum Edukatorów Muzealnych. Aktywnie zaangażowana w rozwój środowiska edukatorów muzealnych w Polsce. Uczestniczka międzynarodowych programów i konferencji (m.in. TheMuseumsLab, We Are Museums), prowadziła warsztaty i prezentacje w Europie i poza nią.



Osoby tworzące wystawę

Dyrektorka Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie: dr Magdalena Wróblewska

Kuratorka: Ivanna Berchak

Autorzy tekstów: Ivanna Berchak, Patryk Pawlaczyk

Koordynacja projektu: Justyna Dominiak

Koordynacja i prowadzenie warsztatów: Hanna Reshetnova, Maryna Siliakova, Magdalena Ciemierkiewicz, Yulia Kovalska, Halyna Dudar, Khalil Khalilov, Barbara Kaczmarczyk, Maria Beburia

Psycholożka: Yuliia Sachavska

Scenografia: Filip Pietuch

Koordynacja produkcji i logistyka: Marta Ancelewska, Joanna Migut

Identyfikacja wizualna: Beata Śliwińska Barrakuz

Projekt graficzny i skład tekstów: Filip Pietuch

Redakcja i korekta tekstów: Monika Buraczyńska

Dostępność: Justyna Zieniuk, Wielozmysły

Opieka konserwatorska: Anna Wielechowska-Olszak, Marcin Burzymowski

Opracowanie archiwaliów: Joanna Bartuszek

Zespół ds. technicznych i współpraca organizacyjna: Marcin Kiersnowski, Zenon Winnicki, Łukasz Malinowski, Tomasz Rychter, Mariusz Horoś

Program towarzyszący: Justyna Dominiak, Julia Grudzień, Maria Lewandowska, Joanna Migut, Luxuan Wang, Justyna Zieniuk

PR i komunikacja: Łukasz Gackowski, Patrycja Lewandowska, Jakub Nowociński, Marta Matysiak, Przemysław Walczak

Specjalne podziękowania dla hafciarek: Alicja Mironiuk-Nikolska, Agnieszka Kleszcz, Marta Elas, Elwira Melonik

Osoby uczestniczące w warsztatach:

Swetlana Antonets, Diana Balynska, Olena Bariieva, Iryna Bogdanovska, Galyna Bogdanovska, Artem Chystikov, Margarita Cohen, Olga Domina, Vitaliia Dubrovska, Olha Hembik, Anna Hryhorenko, Inna Ivanova, Svitlana Kolesnyk, Viktoriia Kolosiuk, Liudmyla Korobka, Anastasiya Krapivkina, Poliesova Mariia, Viktoriia Medvedieva, Anastasiia Mezentseva, Natalia Mordach, Natalia Mosyurchak, Nataliia Mukhina, Nadiia Muliarchuk, Rymma Mylenkova, Maliborska Nataliia, Yuliia Nesterenko, Iryna Novikova, Okis Olga, Zhanna Ozerova, Danylo Piven, Yana Polikovska, Olha Polovnycha, Oksana Pryvrotska, Viktoriia Sharun, Viktoriya Shtamkovska, Maria Siubar, Yaroslava Sliusareva, Nadiia Spivak, Tetiana Tanchuk, Rohova Tetiana, Halyna Vavrukh, Tetiana Zasimenko, Міщенко Вікторія, Діана Губайдуліна, Бажан Ірина, Марина Олійник, Сиротенко Ольга, Інна Рабцун, Катерина Човгал.


Partner

Patronaty medialne

Wystawa dofinansowana ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego, organizatora Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.