Przejdź do menu Przejdź do treści

Chyża jako przestrzeń pamięci

Bilet
Termin
08 marca 2026,
14:00 -15:00
Dla kogo
Młodzież, Osoby dorosłe
dostępny dla osób niepełnosprawnych

 Oprowadzanie po wystawie „Formy obecności…” to wspólna refleksja nad motywem domu w sztuce Łemków/Rusinów Karpackich – jako przestrzeni pamięci, tożsamości i doświadczenia utraty.


Cena

Aby wziąć udział w oprowadzaniu, należy zakupić bilet obejmujący oprowadzanie oraz zwiedzanie wystaw. Do wyboru są następujące warianty:

  • Oprowadzanie „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich” + zwiedzanie wszystkich wystaw
  • Oprowadzanie + zwiedzanie wystawy „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich”

Bilety będą dostępne w sprzedaży tydzień przed wydarzeniem.

Dostępność

Więcej informacji: dostepnosc@ethnomuseum.pl; tel. 512 940 167 (możliwość wysłania SMS).
Prosimy o kontakt telefoniczny od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-16:00.

O wydarzeniu

Motyw domu w sztuce łemkowskiej/rusińskiej rzadko ogranicza się do przedstawienia samego budynku. Częściej staje się opowieścią o miejscu, pamięci i bliskich. To także historia o doświadczeniu rozproszenia, przymusowych migracji, przesiedleń i asymilacji. Dom bywa również symbolem Łemkowyny zakorzenionej w pamięci, kulturze i języku, a zarazem znakiem ciągłości oraz trwałego poczucia tożsamości.

Podczas oprowadzania przyjrzymy się pracom prezentowanym na wystawie „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich”, poszukując w nich różnych znaczeń domu – jako krajobrazu dzieciństwa, przestrzeni duchowej i miejsca powrotu, ale także doświadczenia utraty, braku oraz poszukiwania własnego miejsca. Zobaczymy, jak temat ten powraca zarówno w pracach artystek i artystów, jak i w przedmiotach codziennego użytku pochodzących z łemkowskich/rusińskich chyż. Każdy z tych domów niesie odmienną historię, a różne doświadczenia i pamięci splatają się tu w opowieść o wspólnocie.

Szczególną częścią spotkania będzie zaproszenie do współtworzenia oprowadzania osób pochodzących ze społeczności łemkowskiej. Kurator zaprosi obecnych na spotkaniu Łemków do podzielenia się refleksjami na temat wybranych prac oraz własnymi doświadczeniami związanymi z domem, pamięcią i dziedzictwem kulturowym. Dzięki temu oprowadzanie stanie się nie tylko interpretacją dzieł sztuki, lecz także żywą rozmową o tym, czym jest dom dla społeczności, której historia została naznaczona przesiedleniami, rozproszeniem i asymilacją.

Oprowadzanie ma charakter otwarty i dialogiczny – zaprasza do wspólnego namysłu nad tym, w jaki sposób sztuka pozwala zachować tożsamość i poczucie zakorzenienia nawet wtedy, gdy dom przestaje być oczywistym miejscem na mapie.

Prowadzenie

Michał Szymko – doktor nauk humanistycznych, absolwent historii sztuki, ukrainistyki i dokumentalistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Specjalizuje się w badaniach nad sztuką łemkowską/ rusińską, zarówno w wymiarze naukowym, jak i popularyzatorskim. Kurator pierwszej wystawy współczesnej sztuki łemkowskiej „Przestrzeń zewnętrzna i wewnętrzna. Obrazy Łemkowszczyzny w sztuce współczesnej” w Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej. Współtwórca Forum Przyszłości Kultury, laureat grantu Santander Universidades dla wybitnych doktorantów (2021), autor ponad 20 artykułów poświęconych sztuce i kulturze łemkowskiej/ rusińskiej. Autor rozprawy doktorskiej poświęconej problematyce tożsamości w łemkowskiej sztuce współczesnej. Od dekady związany z warszawskimi instytucjami kultury, m.in. Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Teatrem Powszechnym oraz Teatrem Garnizon Sztuki, obecnie wykładowca akademicki na Uniwersytecie Warszawskim. Posiada bogate doświadczenie w badaniach naukowych i stażach zagranicznych na uczelniach związanych z badaniami nad Rusinami, takich jak: Uniwersytet w Toronto (Kanada, pod kierunkiem prof. Paula Roberta Magocsiego), Uniwersytet w Nowym Sadzie (Serbia), Uniwersytet w Preszowie (Słowacja) oraz Uniwersytet Karola w Pradze (Czechy).