Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie zakupi kolejne 50 z oferowanych 100 obrazów wybitnego łemkowskiego malarza – Nikifora.
Nikifor urodził się 21 maja 1895 roku w Krynicy. Był Łemkiem, a jego prawdziwe nazwisko, którego nie znał, brzmiało: Epifan Drowniak. Samotny, często żyjący w ubóstwie, wykazywał niezwykłą determinację, hart ducha i niezachwianą wiarę we własny talent. Pomimo licznych przeciwności konsekwentnie realizował swoje życiowe powołanie – pragnienie zostania malarzem.
W swojej twórczości najczęściej przedstawiał pejzaże miejskie, wyróżniające się niezwykłą wyobraźnią w kształtowaniu brył architektonicznych i monumentalnym ujmowaniem zabudowy. Chętnie malował także stacje kolejowe oraz krajobrazy Beskidu Sądeckiego. Ważną część jego dorobku stanowią również portrety i wizerunki świętych. Był znakomitym obserwatorem rzeczywistości, a jego prace cechowała wyjątkowa wrażliwość kolorystyczna. Dziś uznawany jest za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli tzw. sztuki naiwnej.
Ostatnio w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie jego dzieła pokazano na przełomie 2021 i 2022 roku na wystawie „Nikifor. Malarz nad malarzami”, a także w 2026 roku na wystawie „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich”.
Prace kupowane przez Państwowe Muzeum Etnograficzne od Jacka Frączaka pochodzą z kolekcji zgromadzonej przez wybitnego rzeźbiarza Alfonsa Karnego (1901–1989). Pod koniec lat 40. XX wieku Karny osobiście nabył je od Nikifora. Większość dzieł powstała w latach 30. i 40. XX wieku, pozostałe zaś w latach 50. Wszystkie wykonano w technice gwaszu i akwareli. Do dziś zachowały one swoją pierwotną głębię i aksamitność barw, które od lat zachwycają miłośników twórczości artysty.
Dzieła Nikifora z kolekcji Alfonsa Karnego zostały zaprezentowane już w czerwcu 1967 roku na wystawie „Nikifor” w Zachęcie. Po śmierci rzeźbiarza kolekcję odziedziczyła Danuta Wróblewska-Frączak – ceniona kuratorka i krytyczka sztuki. Prezentowała ona prace Nikifora dwukrotnie: w 1995 roku w warszawskiej Galerii POKAZ oraz w 2000 roku w Galerii Kordegarda.
W latach 2015–2016 syn Danuty Wróblewskiej-Frączak, Jacek Frączak, zorganizował prezentację kolekcji w Stanach Zjednoczonych. Wystawy odbyły się w Peter and Elizabeth C. Tower Gallery przy Daemen College w Amherst w stanie Nowy Jork oraz w Muzeum Polskim w Chicago. W latach 2017–2022 kolekcja pozostawała w depozycie Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, a jej wybrane obiekty zostały pokazane na wystawie „Nikifor. Malarz nad malarzami”.
Zakup dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzeów „Rozbudowa zbiorów muzealnych”.
Wartość projektu wynosi: 628 320 zł z czego 500 000 zł ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzeów Rozbudowa zbiorów muzealnych.
Projekt dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego, organizatora Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
