Afrykańskie wyprawy, azjatyckie drogi

Interwencje

Wystawa „Afrykańskie wyprawy, azjatyckie drogi”, otwarta w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie w październiku 2020 roku, stała się w 2024 roku przedmiotem naszych refleksji i działań, które pozwolą spojrzeć na reprezentowanie dziedzictwa kulturowego Afryki i Azji z nowej perspektywy. Istotnym impulsem było spotkanie z naszą publicznością, w tym przedstawicielami społeczności i kultur, z których pochodzą prezentowane na wystawie obiekty. Za pomocą komentarza tekstowego, wizualnego lub dźwiękowego osoby te odnoszą się do wybranego obiektu lub problemu obecnego na wystawie, a publiczność może poznać te treści dzięki umieszczonym w przestrzeni wystawy kodom QR.

Lista interwencji / List of interventions:

1. Kość słoniowa
2. Rzeźba z Królestwa Beninu
3. Strój z królestwa Kuba
4. Mami Wata
5. Damaru (daru)
6. Insygnia wojownika: symbole siły, tożsamości i inicjacji wśród Masajów
7. Bai Ma Da Wang
8. Maska olojuforo

Tekst kuratorski

Scenariusz wystawy: Ewa Małkowska-Bieniek, Dariusz Skonieczko

Dwa rozległe kontynenty, bogactwo różnorodnych tradycji oraz kultury materialnej i duchowej. Najnowsza wystawa stała ma charakter historyczny i prezentuje dziedzictwo kulturowe Afryki i Azji zgromadzone w zbiorach PME w Warszawie. Historie opowiadają o przeszłości, o tym jak kontynenty te widziane były przez pryzmat kolekcji tworzonych w XIX i XX wieku. Na dwóch piętrach muzealnych galerii pokazujemy bez mała 1300 obiektów. Jedna z nowo otwartych galerii poświęcona jest Azji, druga, im. Leopolda Janikowskiego, Afryce. W obu możemy odnaleźć unikatowe eksponaty, ale także poznać historie dzięki multimedialnym stanowiskom.

Afryka

Leopold Janikowski, którego imieniem nazwana jest galeria afrykańska, to jeden z tych polskich afrykanistów, który pragnął poznać i zrozumieć odległy od Polski kontynent. Ten polski podróżnik, eksplorujący Afrykę, związany był z Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie. To on, pod koniec XIX wieku zorganizował pierwszą w Warszawie, wystawę etnograficzną poświęconą Afryce. Obecność jego i innych Polaków na tym kontynencie miała inny charakter niż współczesnych im Europejczyków. W tej części możemy przyjrzeć się obiektom związanym z władzą i magią, królowie i czarownicy są istotnymi figurami galerii.

Azja

Azjatyckie szlaki przemierzane były przez wędrowców od wieków. Ich drogi, nie tylko te geograficzne, ale czasem mistyczne ma ambicje pokazać galeria azjatycka. Buddyzm Małej, Wielkiej i Diamentowej Drogi, ścieżka środka, droga poznania, droga walki, droga miecza i łuku, droga herbaty, kwiatów – można je odnaleźć na naszej wystawie. Wśród unikatowych obiektów znajdują się m.in. japońskie lalki prezentujące parę cesarką, czy koreańska miseczka z celadonu, od którego prawdopodobnie pochodzi kolor seledynowy.

Historyczność wystawy uzupełniamy spotkaniami online z osobami pochodzącymi z obu kontynentów, przedstawiając również współczesną kulturę tych rejonów:

1. Cykl Afrorozmowy o życiu Polaków odmiennego pochodzenia etnicznego: spotkanie online z dr Margaret Amaka Ohia-Nowak oraz kolejne z dj’em Bumi Philipsem
2. Cykl muzyczny, a w ramach niego Afrobeats i afrykańscy millenialsi – spotkanie o korzeniach i fenomenie muzyki afrobeats z Olgą Clarke – popularyzatorką wiedzy o Nigerii, doktorantką w Katedrze Języków i Kultur Afryki Wydziału Orientalistycznego UW
3. Filmy online: Najciekawsze fragmenty ekspozycji oraz Strój Królowej Bakuba – historia renowacji jednego z najcenniejszych zabytków z wystawy
4. Do posłuchania: koncert Marii Pomianowskiej – etniczna muzyka instrumentalna inspirowana dźwiękami Afryki i Azji
5. Rozmowy o kobietach z azjatyckiego kręgu kulturowego: Chiny z kobiecej perspektywy – rozmowa z Adiną Zemanek, sinolożką i etnografką
6. W poszukiwaniu mikroświatów kawaii – prezentacja dr Lily Adamowicz

AFRYKAŃSKIE WYPRAWY, AZJATYCKIE DROGI to wystawa, która jest zwieńczeniem projektu mającego na celu unowocześnienie infrastruktury zabytkowego budynku PME w Warszawie.

Renowacja sal wystawienniczych, nowe pokoje edukacyjne, czy zakup multimediów maja ułatwić dostęp szerokiej publiczności do obiektów zgromadzonych w Państwowym Muzeum Etnograficznym . Wierzymy, że dzięki poprawie infrastruktury naszej instytucji lepiej będziemy mogli eksponować i edukować o różnorodności kultur świata.

Posłuchaj wywiadu w Chilli Zet z kuratorem wystawy, afrykanistą Dariuszem Skonieczko.

Projekt „Zakup sprzętu i wyposażenia na potrzeby nowoczesnych wystaw Państwowego Muzeum Etnograficznego i świadczonych w nim działań edukacyjno-kulturalnych” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach VIII osi priorytetowej Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Dotacja na wkład własny na realizację projektu pochodzi od Samorządu Województwa
Mazowieckiego, organizatora Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.

Patronat Medialny